Aktuelles PDF gibt's auch hier: https://flavigny.de/lecture/pdf/analysis2 zum bequemeren Lesen.
您最多选择25个主题 主题必须以字母或数字开头,可以包含连字符 (-),并且长度不得超过35个字符

433 行
20KB

  1. \documentclass{lecture}
  2. \begin{document}
  3. \section{Globale Stabilität}
  4. \begin{definition}[Exponentielle Stabilität]s
  5. Sei $y(t)$ die globale Lösung einer AWA. $y(t)$ heißt \underline{exponentiell stabil}, falls Konstanten $\delta, \alpha, A > 0$ sodass $\forall t_{*} \geq t_{0}$ und $\forall w_{*} \in \R^{n}$ mit $\norm{w_{*}} < \delta$ die gestörte AWA
  6. \[
  7. v'(t) = f\left(t,v(t)\right), \ \ \ t \geq t_{*}, \ \ \ v(t_{*}) = y(t_{*}) + w_{*}
  8. \]
  9. eine globale Lösung $v(t)$ hat, für welche gilt:
  10. \[
  11. \norm{v(t) -y(t)} \leq Ae^{-\alpha (t-t_{*})} \norm{w_{*}}, \ \ \ t \geq t_{*}.
  12. \]
  13. \end{definition}
  14. \begin{definition}[Monotone AWA]
  15. Die Funktion $f(t,x)$ heißt \underline{stark monoton} falls ein $\lambda > 0$ existiert, sodass für alle $(t,x), (t,y) \in D$ gilt:
  16. \[
  17. -\left( f(t,x) - f(t,y), x-y \right) \geq \lambda \norm{x-y}^{2}
  18. \]
  19. \end{definition}
  20. \begin{satz}[Globaler Stabilitätssatz]
  21. Sei $f(t,x)$ einer AWA stetig, lokal Lipschitz-stetig bezüglich $x$ und stark monoton. Dann sind alle Lösungen des AWA global und exponentiell stabil, mit $\delta$ beliebig und $\alpha = A = 1$. \\
  22. Zusatz: gilt $\sup_{t \geq t_{0}} \norm{f(t,0)} < \infty$, dann sind alle Lösungen gleichmäßig beschränkt.
  23. \label{satz:global-stabil}
  24. \end{satz}
  25. \begin{proof}
  26. \begin{enumerate}[1)]
  27. \item Die Lösungen des AWA
  28. \[
  29. y'(t) = f(t,y(t)), \ \ \ t \geq t_{0}, \ \ \ y(t_{0}) = y_{0},
  30. \]
  31. und des gestörten AWA
  32. \[
  33. v'(t) = f(t,v(t)), \ \ \ t \geq t_{*} \geq t_{0}, \ \ \ v(t_{*}) = y(t_{*}) + w_{*}
  34. \]
  35. existieren global und sind eindeutig. \\
  36. Da $f$ Lipschitz-stetig ist gilt:
  37. \begin{salign*}
  38. \norm{f(t,x)} \leq \norm{f(t,x) - f(t,0)} + \norm{f(t,0)} \leq L\norm{x} + \norm{f(t,0)}.
  39. \end{salign*}
  40. Für die Lösung $y(t)$ gilt:
  41. \begin{salign*}
  42. y(t) &= y_{0} + \int_{t_{0}}^{t} f(s,y(s)) \d{s}
  43. \intertext{und damit}
  44. \norm{y(t)} &\leq \norm{y_{0}} + \int_{t_{0}}^{t} \norm{f(s,y(s))} \d{s} \\
  45. &\leq \norm{y_{0}} + \int_{t_{0}}^{t} L \norm{y(s)} \d{s} + \int_{t_{0}}^{t} \norm{f(s,0)} \d{s}
  46. \intertext{$\norm{f(s,0)}$ stetig auf $[t,t_{0}]$, also gleichmäßig beschränkt, d.h. es existiert ein $M_{t} > 0$ sodass für alle $s \in [t_{0},t]$ gilt $\norm{f(s,0)} \leq M_{t}$ und damit:}
  47. &\leq L \int_{t_{0}}^{t} \norm{y(s)} \d{s} + \norm{y_{0}} + M_{t}\left| t-t_{0}\right|
  48. \end{salign*}
  49. Mit dem Lemma von Gronwall für $w(t) = \norm{y(t)}$ folgt:
  50. \[
  51. \norm{y(t)} \leq e^{L(t-t_{0})} \left( \norm{y_{0}} + M_{t}\left| t-t_{0}\right| \right).
  52. \]
  53. Somit liefern der Satz von Peano und der Fortsetzungssatz, dass $y(t)$ auf dem maximalen Existenzintervall $I_{\max} = [t_{0},t_{\max})$ existiert, wobei entweder $t_{\max} = \infty$ gilt, oder $t_{\max} < \infty$ mit $\max_{[t_{0},t]} \norm{y(t)} \oldstackrel{t \to \infty}{\longrightarrow} \infty $. \\
  54. Wir führen $t_{\max} < \infty$ mit $\max_{[t_{0},t]} \norm{y(t)} \oldstackrel{t \to \infty}{\longrightarrow} \infty $ zum Widerspruch. Bereits gezeigt wurde, dass gilt:
  55. \begin{salign*}
  56. \norm{y(t)} &\leq e^{L(t-t_{0})}\left( \norm{y_{0}} + M_{t}\left| t-t_{0} \right| \right) \leq e^{L(t_{\max}-t_{0})} \left( \norm{y_{0}} + M_{t_{\max}}\left| t_{\max} -t_{0} \right| \right)
  57. \end{salign*}
  58. Also ist $\norm{y(t)}$ beschränkt für $t \to t_{\max}$. Dies ist ein Widerspruch, also gilt bereits $t_{\max} = \infty$. Damit existiert $y(t)$ für $t \in [t_{0},\infty)$.
  59. \item $y(t)$ ist exponentiell stabil. Dafür gilt es zu zeigen, dass für $t\geq t_{*}$:
  60. \[
  61. \norm{v(t) - y(t)} \leq e^{-\lambda(t-t_{*})}\norm{w_{*}}.
  62. \]
  63. Sei $w(t) \coloneqq v(t) - y(t)$. Dann gilt:
  64. \begin{align*}
  65. &\frac{\d{}}{\d{t}} w(t) = 2\left(w'(t),w(t)\right)= 2 \left(f(t,v(t))-f(t,y(t)), v(t) - y(t) \right)
  66. \intertext{und da $f$ stark monoton ist, folgt:}
  67. &\frac{\d{}}{\d{t}} \norm{w(t)}^{2} \leq -2\lambda \norm{w(t)}^{2} \ \ \ \ \ \implies \ \ \ \ \ \frac{\d{}}{\d{t}} \norm{w(t)}^{2} +2\lambda \norm{w(t)}^{2} \leq 0.
  68. \end{align*}
  69. Ferner gilt:
  70. \begin{align*}
  71. \frac{\d{}}{\d{t}} e^{2\lambda (t-t_{*})} \norm{w(t)}^{2} = \underbrace{e^{2\lambda (t-t_{*})}}_{> 0} \underbrace{\left( \frac{\d{}}{\d{t}}\norm{w(t)}^{2} + 2\lambda\norm{w(t)}^{2} \right)}_{\leq 0} \leq 0
  72. \end{align*}
  73. Woraus wir folgern:
  74. \begin{salign*}
  75. & \int_{t_{*}}^{t} \frac{\d{}}{\d{s}} \left( e^{2\lambda(s-t_{*})}\norm{w(s)}^{2} \right) \d{s} = e^{2\lambda(t-t_{*})}\norm{w(t)}^{2} - \norm{w(t_{*})}^{2} \leq 0 \\
  76. \implies \ & \norm{w(t)}^{2} \leq e^{-2\lambda(t-t_{*})}\norm{w(t)}^{2} \\
  77. \implies \ & \norm{w(t)} \ \leq e^{-\lambda(t-t_{*})}\norm{w(t^{*})} \\
  78. \implies \ & \norm{v(t) - y(t)} \leq e^{-\lambda(t-t_{*})}\norm{w_{*}}.
  79. \end{salign*}
  80. \item $y(t)$ ist gleichmäßig beschränkt falls $\sup_{t \geq t_{0}} \norm{f(t,0)} < \infty$. Denn: \\
  81. Es gilt:
  82. \[
  83. y'(t) = f(t,y(t)) \ \ \ \ \ \implies \ \ \ \ \ y'(t) - f(t,y(t)) + f(t,0) = f(t,0).
  84. \]
  85. Indem wir das Skalarprodukt mit $y(t)$ bilden, erhalten wir daraus:
  86. \[
  87. \left(y(t), y'(t)\right) - \left(f(t,y(t)) - f(t,0), y(t) - 0\right) = \left(f(t,0),y(t)\right).
  88. \]
  89. Außerdem gilt
  90. \[
  91. \left(y(t), y'(t)\right) = \frac{1}{2}\frac{\d{}}{\d{t}} \norm{y(t)}^{2}
  92. \]
  93. und aufgrund der Monotonie:
  94. \[
  95. \left(f(t,y(t)) - f(t,0), y(t)\right) \leq -\lambda\norm{y(t)}^{2}.
  96. \]
  97. Somit können wir folgern:
  98. \begin{salign*}
  99. \frac{1}{2} \cdot \frac{\d{}}{\d{t}} \norm{y(t)}^{2} + \lambda \norm{y(t)}^{2} &\leq \frac{1}{2} \cdot \frac{\d{}}{\d{t}} \norm{y(t)}^{2} - \left( f(t,y(t)) - f(t,0), y(t)\right)\\
  100. &= \left(f(t,0), y(t)\right) \oldstackrel{\text{CSU}}{\leq} \norm{f(t,0)}\cdot \norm{y(t)} \\
  101. &\stackrel{2ab \le a^2 + b^2}{\le} \frac{1}{2\lambda} \norm{f(t,0)}^{2} + \frac{\lambda}{2} \norm{y(t)}^{2}
  102. \end{salign*}
  103. woraus folgt
  104. \begin{salign*}
  105. & \frac{1}{2} \cdot \frac{\d{}}{\d{t}} \norm{y(t)}^{2} + \lambda \norm{y(t)}^{2} - \frac{\lambda}{2} \norm{y(t)}^{2} \leq \frac{1}{2\lambda} \norm{f(t,0)}^{2} \\
  106. \implies \ \ & \frac{\d{}}{\d{t}} \norm{y(t)}^{2} + \lambda \norm{y(t)}^{2} \leq \frac{1}{\lambda} \norm{f(t,0)}^{2}.
  107. \end{salign*}
  108. Multiplikation mit $e^{\lambda(t-t_{0})}$ liefert:
  109. \begin{salign*}
  110. \frac{\d{}}{\d{t}} \left( e^{\lambda(t-t_{0})}\norm{y(t)}^{2}\right) = e^{\lambda(t-t_{0})} \left( \frac{\d{}}{\d{t}} \norm{y(t)}^{2} + \lambda \norm{y(t)}^{2} \right) \leq \frac{1}{\lambda} e^{\lambda(t-t_{0})}\norm{f(t,0)}^{2}
  111. \end{salign*}
  112. woraus folgt:
  113. \begin{salign*}
  114. \int_{t_{0}}^{t} \frac{\d{}}{\d{s}} \left( e^{\lambda(s-t_{0})}\norm{y(s)}^{2}\right) \d{s} = e^{\lambda(t-t_{0})}\norm{y(t)}^{2} - \norm{y(t_{0})}^{2} \leq \frac{1}{\lambda} \int_{t_{0}}^{t} e^{\lambda(s-t_{0})}\norm{f(s,0)}^{2}\d{s}
  115. \end{salign*}
  116. und ferner sogar
  117. \begin{salign*}
  118. \norm{y(t)}^{2} &\leq e^{-\lambda(t-t_{0})}\norm{y_{0}}^{2} + \frac{1}{\lambda} e^{-\lambda(t-t_{0})}\int_{t_{0}}^{t} e^{\lambda(s-t_{0})}\norm{f(s,0)}^{2}\d{s} \\
  119. &\leq e^{-\lambda(t-t_{0})}\norm{y_{0}}^{2} +\frac{1}{\lambda} \max_{s \in [t_{0},t]} \norm{f(s,0)}^{2}e^{-\lambda(t-t_{0})}\int_{t_{0}}^{t} e^{\lambda(s-t_{0})} \d{s}.
  120. \end{salign*}
  121. Wir halten fest:
  122. \begin{salign*}
  123. e^{-\lambda(t-t_{0})}\int_{t_{0}}^{t} e^{\lambda(s-t_{0})} \d{s} = e^{-\lambda(t-t_{0})}\left( \frac{1}{\lambda}e^{\lambda(t-t_{0})} -\frac{1}{\lambda}\right) \leq \frac{1}{\lambda}.
  124. \end{salign*}
  125. Somit können wir schließen:
  126. \begin{salign*}
  127. \norm{y(t)}^{2} \leq e^{-\lambda(t-t_{0})}\norm{y_{0}}^{2} + \frac{1}{\lambda^{2}} \max_{s \in [t_{0},t]} \norm{f(s,0)}^{2}
  128. \end{salign*}
  129. \end{enumerate}
  130. \end{proof}
  131. \section{Lineare Systeme von Differentialgleichungen}
  132. \begin{definition}[Lineare AWA]
  133. Sei $A(\cdot) \colon I \to \R^{n \times n}$ eine Matrixfunktion, sowie $b(\cdot) \colon I \to \R^{n}$ eine Vektorfunktion. Dann ist eine Lineares AWA der Form:
  134. \begin{salign*}
  135. y'(t) &= A(t)y + b(t), \ \ \ t\geq t_{0} \\
  136. y(t_{0}) &= y_{0}.
  137. \end{salign*}
  138. \end{definition}
  139. \begin{satz}[Lösung einer linearen AWA]
  140. Seien $A \colon [t_{0}, \infty) \to \R^{n \times n}$, $b \colon [t_{0}, \infty) \to \R^{n}$ stetig. Dann gilt:
  141. \begin{enumerate}[1)]
  142. \item Die lineare AWA besitzt eine eindeutige globale Lösung $y \colon [t_{0},\infty) \to \R^{n}$.
  143. \item Falls $A(\cdot)$ gleichmäßig negativ definit auf $[t_{0},\infty)$ ist und $b(\cdot)$ beschränkt ist, dann ist $y(t)$ beschränkt und exponentiell stabil.
  144. \end{enumerate}
  145. \label{satz:lineare-awa}
  146. \end{satz}
  147. \begin{proof}
  148. \begin{enumerate}[1)]
  149. \item Der Satz von Peano liefert die Existenz eines $T >0$ sodass eine lokale Lösung $y \colon [t_{0},t_{0}+T] \to \R^{n}$ der linearen AWA existieren, für welche gilt ($t \in [t_{0},t_{0}+\infty]$):
  150. \begin{salign*}
  151. & y(t) = y_{0} + \int_{t_{0}}^{t} \left( A(s)y(s) + b(s)\right) \d{s} \\
  152. \implies \ \ & \norm{y(t)} \leq \norm{y_{0}} + \int_{t_{0}}^{t} \left( \norm{A(s)}\cdot\norm{y(s)} + \norm{b(s)}\right) \d{s}.
  153. \end{salign*}
  154. Das Lemma von Gronwall für $w(t) = \norm{y(t)}$ liefert für $t \in [t_{0},t_{0}+T]$:
  155. \begin{salign*}
  156. \norm{y(t)} \leq \exp\left( \int_{t_{0}}^{t} \norm{A(s)} \d{s}\right)\left(\norm{y_{0}} + \int_{t_{0}}^{t}\norm{b(s)} \d{s} \right)
  157. \end{salign*}
  158. Also ist $\norm{y(t)}$ beschränkt durch ein $C(T, A(\cdot), b(\cdot)) > 0$. Nach Fortsetzungssatz ist der Graph von $y(t)$ fortsetzbar bis an den Rand von $D$. Damit existiert $y(t)$ für alle $t \geq t_{0}$. \\
  159. $f(t,x)$ ist Lipschitz-stetig bezüglich $x$. Denn:
  160. \begin{salign*}
  161. \norm{f(t,x) - f(t,y)} & = \norm{A(t)(x-y)} \leq \norm{A(t)}\cdot\norm{x-y}.
  162. \end{salign*}
  163. Damit folgt die Eindeutigkeitsaussage aus dem Satz von Picard-Lindelöf.
  164. \item Sei $A(t)$ negativ definit, dann existiert ein $\lambda > 0$ sodass:
  165. \begin{salign*}
  166. -\left(f(t,x) - f(t,y),(x-y)\right) = - \left(A(t)(x-y), (x-y)\right) \geq \lambda \norm{x-y}^{2}.
  167. \end{salign*}
  168. Sei $b(t)$ beschränkt, dann gilt $\sup_{t \in [t_{0},\infty)} \norm{f(t,0)} = \sup_{t \in [t_{0},\infty)} \norm{b(t)} < \infty$. Damit folgt nach Satz \ref{satz:global-stabil}, dass $y(t)$ beschränkt und exponentiell stabil ist.
  169. \end{enumerate}
  170. \end{proof}
  171. \begin{satz}[Homogene lineare Systeme]
  172. Ein homogenes lineares System von DGLs ist der Form
  173. \begin{equation}
  174. y'(t) = A(t)y(t). \label{eqq:homog-lin-syst}
  175. \end{equation}
  176. \begin{enumerate}[1)]
  177. \item Die Menge der Lösungen bildet einen Vektorraum $H$.
  178. \item Sei $\{y_{0}^{1},...,y_{0}^{n}\}$ eine Basis des $\R^{n}$. Seien $\{y^{1},...,y^{n}\}$ die Lösungen von AWA:
  179. \[
  180. (y^{i})' = A(t)y^{i}, \ \ \ y^{i}(t_{0}) = y_{0}^{i}, \ \ \ i\in \{1,...,n\}
  181. \]
  182. Dann ist $\{y^{1},...,y^{n}\}$ eine Basis von $H$ und es gilt $\dim(H) = n$.
  183. \item Sei $\{y^{1},...,y^{n}\}$ eine Basis des Lösungsraum $H$, dann ist $\{y^{1}(t),...,y^{n}(t)\}$ für $\forall t \geq t_{0}$ eine Basis des $\R^{n}$.
  184. \end{enumerate}
  185. \end{satz}
  186. \begin{proof}
  187. \begin{enumerate}[1)]
  188. \item Sei $H$ die Menge der Lösungen von (\ref{eqq:homog-lin-syst}). $H$ ist ein $\R$-VR, denn:
  189. \begin{itemize}
  190. \item Nullfunktion erfüllt $0'(t) = A(t)0(t)$, also $0 \in H$.
  191. \item Seien $\alpha, \beta \in \R$, $u,v \in H$, dann gilt:
  192. \[
  193. (\alpha u + \beta v)' = \alpha u' + \beta v' = \alpha A(t)u(t) + \beta A(t)v(t) = A(t)\left(\alpha u + \beta v\right).
  194. \]
  195. Also $\left(\alpha u + \beta v\right) \in H$.
  196. \end{itemize}
  197. \item Sei $\{y_{0}^{1},...,y_{0}^{n}\}$ eine Basis des $\R^{n}$. Seien $\{y^{1},...,y^{n}\}$ die eindeutigen Lösungen der AWAn (nach Satz \ref{satz:lineare-awa}). Seien $\alpha_{i} \in \R$, $i \in \{1,...,n\}$ sodass für $t \geq t_{0}$ gilt:
  198. \[
  199. \sum_{i=1}^{n} \alpha_{i} y^{i}(t) = 0.
  200. \]
  201. Für $t = t_{0}$ gilt dann $\sum_{i=1}^{n} \alpha_{i} y_{0}^{i} = 0$, da die $y_{0}^{i}$ linear unabhängig sind, folgt $\alpha_{i} = 0$ für alle $i \in \{1,...,n\}$. Daraus folgt, dass die $y^{i}(t)$ ($i \in \{1,...,n\}$) linear unabhängig sind, also bereits, dass die $y^{i}$ ($i \in \{1,...,n\}$) linear unabhängig sind. \\
  202. Da es höchstens $n$ linear unabhängige Anfangswerte gibt, sind nicht mehr als $n$ Funktionen aus $H$ linear abhängig, also $\dim(H) = n$.
  203. \item Analog zu 2).
  204. \end{enumerate}
  205. \end{proof}
  206. \begin{definition}
  207. Eine Basis $\{\varphi^{1},...,\varphi^{n}\}$ des Lösungsraums $H$ von $y'(t) = A(t)y(t)$ zu den Anfangswerten $\varphi^{i}(t_{0}) = e^{i}$ heißt \underline{Fundamentalsystem} des linearen Systems von DGLs. \\
  208. Die Matrix $\phi = \left[\varphi^{1},...,\varphi^{n} \right] $ der Spaltenvektoren $\varphi^{i}$ heißt \underline{Fundamentalmatrix} des linearen Systems von DGLs. \\
  209. Diese Matrix ist regulär und löst die AWA (komponentenweise):
  210. \[
  211. \phi'(t) = A(t)\phi(t), \ \ \ \ t \geq t_{0}, \ \ \ \ \phi(t_{0}) = I.
  212. \]
  213. \end{definition}
  214. \begin{satz}[Inhomogene lineare Systeme]
  215. Ein inhomogenes lineare System von DGLs ist der Form
  216. \[
  217. y'(t) = A(t))y(t) + b(t).
  218. \]
  219. Seien $A \colon [t_{0},\infty) \to \R^{n \times n}$, $b \colon [t_{0},\infty) \to \R^{n}$ stetig. Dann gilt:
  220. \begin{enumerate}[1)]
  221. \item Die partikuläre Lösung ist für $\text{const} \ c \in R^{n}$:
  222. \[
  223. y_{b}(t) = \phi(t) \left( \int_{t_{0}}^{t} \phi^{-1}(s)b(s) \d{s} + c \right).
  224. \]
  225. \item Alle Lösungen der inhomogenen Gleichung haben die Form:
  226. \[
  227. y(t) = y_{b}(t) + v(t)
  228. \]
  229. wobei $v \in H$ (Lösungsraum des assoziierten homogenen Systems).
  230. \item Gilt $c = y_{0}$, dann gilt $y_{b}(t_{0}) = y_{0}$.
  231. \end{enumerate}
  232. \end{satz}
  233. \begin{proof}
  234. \begin{enumerate}[1)]
  235. \item Sei $\psi \coloneqq \int_{t_{0}}^{t} \phi^{-1}(s)b(s) \d{s} + c$. Dann gilt für $t\geq t_{0}$: $\psi' = \phi^{-1}(t)b(t)$. Für $y_{b} = \phi\psi$ gilt dann:
  236. \[
  237. y_{b}' = \phi'\psi + \phi\psi' = A\phi\psi + \phi\phi^{-1}b = Ay_{b} + b.
  238. \]
  239. Also ist $y_{b}$ eine Lösung des inhomogenen Systems und gilt $c=y_{0}$, dann löst $y_{b}$ die AWA $y' = Ay + b$, $y(t_{0}) = y_{0}$. Daraus folgt 1) und 3).
  240. \item Sei $y$ eine zweite Lösung des inhomogenen Systems. Für $w=y-y_{b}$ gilt dann:
  241. \[
  242. w' = y' - y_{b}' = Ay + b - (Ay_{b} + b) = A(y-y_{0}) = Aw.
  243. \]
  244. Also bereits $w \in H$.
  245. \end{enumerate}
  246. \end{proof}
  247. \begin{bem}
  248. \begin{enumerate}[(1)]
  249. \item Die Lösung $y_{b}(t) = \phi(t) \left( \int_{t_{0}}^{t} \phi^{-1}(s)b(s) \d{s} + y_{0} \right)$ entspricht genau der Lösung
  250. \[
  251. y(t) = \exp\left( \int_{t_{0}}^{t} a(s) \d{s} \right) \left(y_{0} + \int_{t_{0}}^{t} \exp\left( -\int_{t_{0}}^{t} a(s) \d{s} \right)b(t) \d{s} \right)
  252. \]
  253. der skalaren linearen AWA $y'(t) = a(t)y(t) + b(t)$ ($t \geq t_{0}$) (Variation der Konstanten).
  254. \item Für lineare DGL mit konstanten Koeffizienten
  255. \[
  256. y'(t) = Ay(t), \ \ \ \ \ A \in \R^{n\times n}
  257. \]
  258. gibt es eine Lösungstheorie, die auf algebraischen Argumente zurückgreift.
  259. \end{enumerate}
  260. \end{bem}
  261. \section{Randwertaufgaben}
  262. \begin{bem}
  263. Wir betrachten nun sogenannte Randwertaufgaben/Randwertprobleme der Form: $f\colon I \times \R^{n} \to \R^{n}$, $r \colon \R^{n} \times \R^{n} \to \R^{n}$
  264. \begin{salign*}
  265. & y'(t) = f(t,y(t)), && t \in I = [a,b] \\
  266. & r(y(a),y(b)) = 0
  267. \end{salign*}
  268. Gesucht ist eine stetig differenzierbare Lösung $y \colon I \to \R^{n}$ die beide Bedingungen erfüllt. Die zweite Bedingung lässt sich verallgemeinern zu einer Mehrpunkt RWA:
  269. \[
  270. r\left( y(t_{1}),...,y(t_{k}) \right) = 0.
  271. \]
  272. \end{bem}
  273. \begin{bsp}
  274. Wann existieren solche Lösungen? Wir betrachten folgendes Beispiel:
  275. \[
  276. y'' + y = 0
  277. \]
  278. für $t \in [0,\pi]$. Dies ist äquivalent zu folgenden System:
  279. \begin{salign*}
  280. y_{1} = y, y_{2} = y', && \begin{cases}
  281. y_{1}' = y_{2} \\
  282. y_{2}' = -y_{1}
  283. \end{cases}.
  284. \end{salign*}
  285. Dieses Problem hat die allgemeine Lösung
  286. \[
  287. y(t) = c_{1}\sin(t) + c_{2}\cos(t).
  288. \]
  289. \begin{enumerate}[1)]
  290. \item Für $y(0) = y(\pi)$, $y'(0)=y'(\pi)$. $r = \begin{pmatrix}
  291. y_{1}(0)-y_{1}(\pi) \\ y_{2}(0)-y_{2}(\pi)
  292. \end{pmatrix} = 0$ ist die Lösung des RWP $y(t) \equiv 0$, $t \in [0,\pi]$ eindeutig.
  293. \item Für $y(0) = 0$, $y(\pi) = 0$, $r = \begin{pmatrix}
  294. y_{1}(0) \\ y_{1}(\pi)
  295. \end{pmatrix} = 0$ hat das RWP unendlich viele Lösungen $y(t) = c_{1}\sin(t)$ ($t \in [0,t]$).
  296. \item Für $y(0) = 0$, $y(\pi) = 1$, $r = \begin{pmatrix}
  297. y_{1}(0) \\ y_{1}(\pi) -1
  298. \end{pmatrix} = 0$ hat das RWP keine Lösung.
  299. \end{enumerate}
  300. \end{bsp}
  301. \begin{definition}[Allgemeine inhomogene lineare RWA]
  302. Seien $B_{a}, B_{b} \in \R^{n\times n}$, $g \in \R^{n}$ sowie $A \colon I \to \R^{n\times n}$, $f \colon I \to \R^{n}$ stetig. Dann ist eine allgemeine inhomogene lineare RWA der Form:
  303. \begin{salign*}
  304. & y'(t) = A(t)y(t) + f(t), && t\in I \\
  305. & B_{a}y(a) + B_{b}y(b) = g.
  306. \end{salign*}
  307. \end{definition}
  308. \begin{bem}
  309. Eine Lösung des inhomogenen DLG-System ist von der Form:
  310. \[
  311. y(t,s) = \varphi^{0}(t) + \sum_{i=1}^{n} s_{i}\varphi^{i}(t) = \varphi^{0}(t) + \phi(t)s.
  312. \]
  313. Hier löst $\varphi^{0}$ die AWA:
  314. \[
  315. (\varphi^{0})'(t) = A(t)\varphi^{0}(t) + f(t), \ \ \ \ t \geq a, \ \varphi^{0}(a) = 0.
  316. \]
  317. $\varphi^{i}$ ($i \in \{1,...,n\}$) lösen die AWA:
  318. \[
  319. (\varphi^{i})'(t) = A(t)\varphi^{i}(t), \ \ \ \ t \geq a, \ \varphi^{i}(a) = e^{i}.
  320. \]
  321. $\varphi^{0}, \varphi^{i}$ ($i \in \{1,...,n\}$) sind eindeutige Lösungen, außerdem:
  322. \[
  323. \phi(t) = \left[\varphi^{1}(t),...,\varphi^{n}(t) \right].
  324. \]
  325. Offenbar löst $y(t,s)$ die DGL:
  326. \begin{salign*}
  327. y'(t,s) = (\varphi^{0})'(t) + \sum_{i=1}^{n} s_{i}(\varphi^{i})'(t) = A(t)\underbrace{\left(\varphi^{0}(t) + \sum_{i=1}^{n} s_{i}\varphi^{i}(t) \right)}_{y(t,s)} + f(t), \ \ \ t \geq t_{0}.
  328. \end{salign*}
  329. Wie muss $s \in \R^{n}$ gewählt werden? Ziel: $s \in \R^{n}$ so zu bestimmen, sodass gilt:
  330. \[
  331. B_{a}y(a,s) + B_{b}y(b,s) = g.
  332. \]
  333. Dies lässt sich umformen zu:
  334. \[
  335. B_{a}(\varphi^{0}(a) + \phi(a)s) + B_{b}(\varphi^{0}(b) + \phi(b)s) = g.
  336. \]
  337. Also:
  338. \[
  339. \left( B_{a} + B_{b}\phi(b) \right)s = g - B_{b}\varphi^{0}(b).
  340. \]
  341. \end{bem}
  342. \begin{satz}[Existenzsatz für lineare RWA]
  343. Die lineare RWA besitzt eine eindeutige Lösung $y(t)$ für beliebige $f(t)$ und $g$ genau dann wenn: $B_{a} + B_{b}\phi(b) \in \R^{n\times n}$ regulär ist, bzw. die assoziierte RWA nur die triviale Lösung $y \equiv 0$ hat.
  344. \end{satz}
  345. \begin{proof}
  346. \glqq $\Leftarrow$\grqq: Ist $B_{a} + B_{b}\phi(b) \in \R^{n\times n}$ regulär, so ist das System
  347. \[
  348. \left( B_{a} + B_{b}\phi(b) \right)s = g - B_{b}\varphi^{0}(b)
  349. \]
  350. eindeutig lösbar für $s \in \R^{n}$ und somit löst $y(t,s)$ die RWA. \\
  351. \glqq $\Rightarrow$ \grqq: Die Lösung der RWA kann man darstellen als
  352. \[
  353. y(t) = \varphi^{0}(t) + \phi(t)s, \ \ \ s \in \R^{n}.
  354. \]
  355. weil die Funktionen $\{ \varphi^{1},...,\varphi^{n}\}$ eine Basis des Lösungsraum des assoziierten homogenen DGL bilden. \\
  356. Für homogene RWA gilt $g - B_{b}\varphi^{0}(b) = 0$ und die Gleichung für $s$ lautet
  357. \[
  358. \left( B_{a} +B_{b}\phi(b)\right)s = 0
  359. \]
  360. Daraus folgen alle Behauptungen.
  361. \end{proof}
  362. \begin{bem}
  363. Die Lösung einer linearen RWA ist im Kern die Lösung eines LGS.
  364. \end{bem}
  365. \begin{bem}
  366. Nun betrachten wir die nichtlineare RWA
  367. \[
  368. y' = f(t,y), \ \ \ t \in [a,b], \ \ \ \ \ r(y(a),y(b)) = 0.
  369. \]
  370. Frage: falls die nichtlineare RWA eine Lösung $y(t)$ besitzt, ist diese lokal eindeutig? \\
  371. Also existiert eine Umgebung $U_{R}(y) = \{ v \in C[a,b] \ | \ \norm{y-v}_{\infty} < R\}$, sodass es keine andere Lösung $\tilde{y} \neq y$ existiert? \\
  372. Wir führen folgende Notationen ein:
  373. \begin{salign*}
  374. f_{x}'(t,x) &= \left( \frac{\partial f_{i}(t,x)}{\partial x_{j}} \right)_{i,j=1}^{n} \\
  375. r_{x}'(t,x) &= \left( \frac{\partial r_{i}(x,y)}{\partial x_{j}} \right)_{i,j=1}^{n} \\
  376. r_{y}'(t,x) &= \left( \frac{\partial r_{i}(x,y)}{\partial y_{j}} \right)_{i,j=1}^{n}
  377. \end{salign*}
  378. für die Jacobi-Matrizen von $f(t,\cdot)$, $r(\cdot,\cdot)$ ein.
  379. \end{bem}
  380. \begin{satz}[Lokale Eindeutigkeit]
  381. Eine Lösung $y$ von nichtlinearen RWA ist lokal eindeutig genau dann wenn: \\
  382. die lineare RWA
  383. \begin{salign*}
  384. & v'(t) = f_{x}'(t,y(t))v(t), \ \ \ \ \ \ t \in I, \\
  385. & r_{x}'(y(a),y(b))v(a) + r_{y}'(y(a),y(b))v(b) = 0.
  386. \end{salign*}
  387. nur die triviale Lösung $v \equiv 0$ besitzt.
  388. \end{satz}
  389. \begin{proof}
  390. Siehe Skript von Rolf Rannacher Seite 128.
  391. \end{proof}
  392. \end{document}