|
|
|
@@ -0,0 +1,133 @@ |
|
|
|
\documentclass{../../../lecture} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{document} |
|
|
|
|
|
|
|
\subsection{Konvergenzkriterien für uneigentliche Integrale} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{satz}[Cauchy-Kriterium] |
|
|
|
Es sei $-\infty < a < b \le + \infty$ und $f\colon [a,b) \to \R$ lokal |
|
|
|
integrierbar $\forall [a,c] \subset [a,b)$. |
|
|
|
Dann gilt: $\int_{a}^{b} f(x) dx $ konvergiert genau dann, wenn |
|
|
|
$\forall \epsilon > 0$ $\exists a < b_{\epsilon} < b$ s.d. |
|
|
|
$\forall b_{\epsilon} < b_1 < b_2 < b$ gilt |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\left| \int_{b_1}^{b_2} f(x) dx \right| < \epsilon |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
\end{satz} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{satz}[Majoranten-Minoranten Kriterium] |
|
|
|
Seien $f, g, h \colon [a, b) \to \R (b \le \infty)$ |
|
|
|
integrierbar $\forall [a,c] \subset [a,b)$ und |
|
|
|
$ 0 \le h(x) \le |f(x)| \le g(x)$ $\forall x \in [a,b)$. |
|
|
|
Dann gilt: |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\int_{a}^{b} |f(x)| dx \begin{cases} |
|
|
|
\text{konvergent, falls } \int_{a}^{b} g(x) \d x \text{ konvergent} \\ |
|
|
|
\text{divergent, falls } \int_{a}^{b} h(x) \d t \text{ divergent} |
|
|
|
\end{cases} |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
\end{satz} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{satz}[Grenzwertkriterium] |
|
|
|
Seien $f, g\colon [a, b) \to \R$ $(b \le \infty)$ integrierbar |
|
|
|
$\forall [a,c] \subset [a,b)$ und es ex. der Grenzwert |
|
|
|
$\lim_{t \nearrow b} \frac{f(t)}{g(t)} \in (0, +\infty) $ Dann |
|
|
|
sind die Integrale $\int_{a}^{b} f(x) \d x $ und |
|
|
|
$\int_{a}^{b} g(x) \d x $ entweder beide konvergent oder beide |
|
|
|
divergent. |
|
|
|
\end{satz} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{satz} |
|
|
|
Seien $a_n, b_n$ positiv und $\frac{a_n}{b_n} \xrightarrow{n \to \infty} q \in (0, \infty)$. Dann sind $\sum_{k=1}^{\infty} a_n$ und |
|
|
|
$\sum_{k=1}^{\infty} b_n$ entweder beide konvergent oder beide divergent. |
|
|
|
\end{satz} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{satz}[Dirichlet-Kriterium] |
|
|
|
Sei $f\colon [a, \infty) \to \R$ in $[a, \infty)$ integrierbar und |
|
|
|
$\sup_{x \ge a} \left| \int_{a}^{x} f(t) \d t \right| = M < \infty$. |
|
|
|
|
|
|
|
Sei $g\colon [a, \infty) \to \R_{+}$ differenzierbar und |
|
|
|
monoton gegen Null fallend, dann ex. das uneigentliche Integral |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\int_{a}^{\infty} f(t) g(t) \d t = \lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} f(t)g(t) \d t |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
\end{satz} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{bsp} |
|
|
|
$\int_{1}^{\infty} \frac{\sin x}{x} \d x$ mit |
|
|
|
$f(x) = \sin x$ und $g(x) = \frac{1}{x}$. |
|
|
|
\end{bsp} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
$f, g$ sind integrierbar, $f\cdot g$ auch |
|
|
|
integrierbar auf $[a,x] \subset [a, \infty)$ $\forall x$. |
|
|
|
Das Integral $F(x) = \int_{a}^{x} f(t) \d t $ ex. und |
|
|
|
ist Stammfunktion von $f$ nach HDI. |
|
|
|
|
|
|
|
Es gilt (partielle Integration) |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\int_{a}^{x} f(t) g(t) \d t = F(t) g(t) \Big|_{a}^{x} - |
|
|
|
\int_{a}^{x} f(t) g'(t) \d t |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
Sei $\epsilon > 0$ beliebig. Dann ex. $\beta_{\epsilon} > a$ s.d. |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
g(x) < \frac{\epsilon}{2M} \text{ für } x \ge \beta_{\epsilon} |
|
|
|
\quad g \text{ (monoton gegen Null fallend)} |
|
|
|
.\end{align*} und $g'(x) \le 0$. |
|
|
|
|
|
|
|
Sei $\beta > \alpha \ge \beta_{\epsilon}$ |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\left| \int_{\alpha}^{\beta} F(t) g'(t)\d t \right| |
|
|
|
&\le M \int_{\alpha}^{\beta} |g'(t)| \d t \\ |
|
|
|
&= - M \int_{\alpha}^{\beta} g'(t) \d t \\ |
|
|
|
&= - M g(t) \Big|_{\alpha}^{\beta} \\ |
|
|
|
&= - M (g(\beta) - g(\alpha)) = M (g(\alpha) - g(\beta)) \\ |
|
|
|
&\le 2 M g(\alpha) \le \epsilon \quad |
|
|
|
\forall \alpha \ge \beta_{\epsilon} |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
|
|
|
|
Nach Cauchy-Kriterium existiert |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} F(t) g'(t) \d t |
|
|
|
= \int_{a}^{\infty} F(t) g'(t) \d t |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
|
|
|
|
Dann gilt |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} f(t) g(t) \d t |
|
|
|
= \lim_{x \to \infty} \underbrace{F(x)}_{\text{beschränkt}} |
|
|
|
\underbrace{g(x)}_{\xrightarrow{x \to \infty} 0} |
|
|
|
- \lim_{x \to \infty} \underbrace{F(a)}_{= 0} g(a) - |
|
|
|
\underbrace{\int_{a}^{\infty} F(t) g'(t) \d t}_{\text{existiert}} |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
$\implies \lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} f(t) g(t) \d t $ existiert. |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{satz}[Integralkriterium für Reihen] |
|
|
|
Sei $f\colon [n_0, \infty) \to \R$ eine stetige |
|
|
|
monton fallende Funktion. Dann gilt: |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\sum_{k=n_0}^{\infty} f(k) < \infty \iff |
|
|
|
\int_{n_0}^{\infty} f(x) \d x < \infty |
|
|
|
.\] |
|
|
|
\end{satz} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
,,$\implies$'' Die Reihe ist konvergent. Sei $n > n_0$, $n \in \N$ |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\int_{n_0}^{n+1} f(x) \d x = \sum_{k=n_0}^{n} \int_{k}^{k+1} f(x) \d x |
|
|
|
\quad \qquad \stackrel{f \text{ monoton fallend}}{\le } \qquad \quad |
|
|
|
\sum_{k=n_0}^{n} f(k) \cdot 1 \le \sum_{k=n_0}^{\infty} f(k) < \infty |
|
|
|
.\] $\implies \int_{n_0}^{\infty} f(x) \d x $ existiert. |
|
|
|
|
|
|
|
,,$\impliedby$'' $\int_{n_0}^{\infty} f(x) \d x $ existiert. Dann gilt |
|
|
|
\begin{align*} |
|
|
|
\sum_{k=n_0}^{n} f(k) &= f(n_0) + \sum_{k=n_0}^{n-1} f(k+1) \\ |
|
|
|
&\le f(n_0) + \sum_{k=n_0}^{n-1} \int_{k}^{k+1} f(t) \d t \\ |
|
|
|
&\le f(n_0) + \int_{n_0}^{\infty} f(t) \d t |
|
|
|
< \infty \quad \forall n |
|
|
|
.\end{align*} |
|
|
|
$\implies$ die Reihe ist konvergent. |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
|
|
|
|
\end{document} |