|
|
|
@@ -0,0 +1,215 @@ |
|
|
|
\documentclass[uebung]{../../../lecture} |
|
|
|
|
|
|
|
\title{Analysis 3: Übungsblatt 5} |
|
|
|
\author{Leon Burgard, Christian Merten} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{document} |
|
|
|
|
|
|
|
\punkte |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{aufgabe} |
|
|
|
Beh.: $f_k g_k \to fg$ in $L^{1}(X, \mu)$. |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
\begin{enumerate}[(i)] |
|
|
|
\item Es ist $f$ integrabel, also $\int_{X}^{} f_+ \d{\mu} < \infty$ |
|
|
|
und $\int_{X}^{} f_- \d{\mu} < \infty$, also |
|
|
|
folgt $\text{ess sup } f_+ < \infty$ und $\text{ess sup } f_- < \infty$, also |
|
|
|
folgt mit $f = f_+ - f_-$, auch $\text{ess sup } f = M < \infty$ |
|
|
|
für ein $M \in \R$. |
|
|
|
\item Es ist $\sup_{k \in \N} \Vert g_k \Vert_{L^{\infty}} \le S < \infty$ |
|
|
|
für ein $S \in \R$, |
|
|
|
also auch $\text{ess sup } g < \infty$ (Ang.: es gäbe |
|
|
|
ein $A \in \mathcal{E}$ mit $\mu(A) > 0$ und |
|
|
|
$g(x) = \infty$ für $x \in A$, dann folgt |
|
|
|
$g_k(x) \not\to g(x)$, da $g_k(x) \le S < \infty$ $\contr$). |
|
|
|
Also OE $\text{ess sup } g \le S$. |
|
|
|
\item Es ist $g_k \xrightarrow{k \to \infty} g$ $\mu$ fast überall, d.h. |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\int_{X}^{} \lim_{k \to \infty} |g_k - g| \d{\mu} = 0 |
|
|
|
.\] |
|
|
|
\item Betrachte $h \coloneqq 2 S |f|$. Dann gilt $\forall k \in \N$: |
|
|
|
\[ |
|
|
|
|f| |g_k - g| \le |f| (|g_k| + |g|) \stackrel{\text{(ii)}}{\le} 2 S |f| = h |
|
|
|
.\] $h$ ist außerdem integrabel, da $f$ integrabel, also $f_+$ und $f_-$ integrabel, |
|
|
|
insbesondere $|f| = f_+ + f_-$ integrabel. |
|
|
|
Damit folgt mit dominierter Konvergenz |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\lim_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f| |g_k - g| \d{\mu} |
|
|
|
&\stackrel{\text{3.19}}{=} \int_{X}^{} \lim_{k \to \infty} |f| |g_k - g| \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{(i)}}{\le } \int_{X}^{} M \lim_{k \to \infty} |g_k - g| \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{(iii)}}{=} 0 |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
\item Da $f_k \to f$ in $L^{1}$ folgt |
|
|
|
$\int_{X}^{} |f_k - f| \d{\mu} = \Vert f_k - f \Vert_{L^{1}} \xrightarrow{k \to \infty} 0$. |
|
|
|
Damit folgt |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\Vert f_k g_k - fg \Vert_{L^{1}} &= \int_{X}^{} |f_k g_k - fg| \d{\mu} \\ |
|
|
|
&= \int_{X}^{} |f_k g_k - g_k f + g_k f - fg| \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\le \int_{X}^{} |g_k| |f_k - f| \d{\mu} |
|
|
|
+ \int_{X}^{} |f| |g_k - g| \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{(ii)}}{\le} M |
|
|
|
\underbrace{\int_{X}^{} |f_k - f | \d{\mu} }_{\xrightarrow{k \to \infty} 0} |
|
|
|
+ \underbrace{\int_{X}^{} |f| |g_k - g| \d{\mu} }_{\xrightarrow{k \to \infty} 0}\\ |
|
|
|
&\xrightarrow{k \to \infty} 0 |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
Also $f_k g_k \to fg$ in $L^{1}$. |
|
|
|
\end{enumerate} |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
\end{aufgabe} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{aufgabe} |
|
|
|
\begin{enumerate}[a)] |
|
|
|
\item Beh.: $L^{1}(X, \mu) \cap L^{\infty}(X, \mu) \subseteq L^{p}(X, \mu)$ für |
|
|
|
$1 < p < \infty$ und |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\Vert f \Vert_{L^{p}} \le \Vert f \Vert_{L^{1}}^{\frac{1}{p}} |
|
|
|
\Vert f \Vert_{L^{\infty}} ^{\frac{p-1}{p}} \qquad |
|
|
|
\text{für alle } f \in L^{1}(X, \mu) \cap L^{\infty}(X, \mu) |
|
|
|
.\] |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
Sei $1 < p < \infty$ und $f \in L^{1}(X, \mu) \cap L^{\infty}(X, \mu)$. Dann |
|
|
|
ist |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\int_{X}^{} |f|^{p} \d{\mu} &= |
|
|
|
\int_{X}^{} |f|^{1} |f|^{p-1} \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{Hölder}}{\le } \Vert f \Vert_{1} \Vert f^{p-1} \Vert_{\infty} \\ |
|
|
|
&= \Vert f \Vert_1 \text{ess sup}_{X} |f^{p-1}| \\ |
|
|
|
&\stackrel{p-1>0}{=} \Vert f \Vert_1 \left( \text{ess sup}_X |f| \right)^{p-1} \\ |
|
|
|
&= \Vert f \Vert_1 \Vert f \Vert_{\infty}^{p-1} \\ |
|
|
|
&\stackrel{p < \infty}{<} \infty |
|
|
|
\intertext{Da beide Seiten nicht-negativ, folgt durch Potenzieren mit $\frac{1}{p}$:} |
|
|
|
\Vert f \Vert_p &\le \Vert f \Vert_1^{\frac{1}{p}} \Vert f \Vert_{\infty}^{\frac{p-1}{p}} < \infty |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
Das zeigt beide Behauptungen. |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
\item Sei $\mu(X) < \infty$ und $1 \le p \le q \le \infty$. Beh.: |
|
|
|
$L^{q}(X, \mu) \subseteq L^{p}(X, \mu)$ und $\exists C \in \R$, s.d. $\forall f \in L^{q}(X, \mu)$ |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\Vert f \Vert_p \le C \Vert f \Vert_q |
|
|
|
.\] |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
Sei $f \in L^{q}(X, \mu)$. Dann wähle $r \coloneqq \frac{q}{p} \ge 1$ und |
|
|
|
$r' = \frac{q}{q-p}$. Damit folgt |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\frac{1}{r} + \frac{1}{r'} = \frac{p}{q} + \frac{q-p}{q} = 1 |
|
|
|
.\] Dann betrachte |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\int_{X}^{} |f|^{p} \d{\mu} &= \int_{X}^{} |f|^{p}\cdot 1 \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{Hölder}}{\le } \Vert 1 \Vert_{r'} \Vert f^{p} \Vert_r \\ |
|
|
|
&= \Vert 1 \Vert_{r'} \left( \int_{X}^{} (|f|^{p})^{r} \d{\mu} \right)^{\frac{1}{r}} \\ |
|
|
|
&\stackrel{r = q / p}{=} |
|
|
|
\Vert 1 \Vert_{r'} \left( \int_{X}^{} |f|^{q} \d{\mu} \right)^{\frac{p}{q}} \\ |
|
|
|
\intertext{Da beide Seiten nichtnegativ, folgt durch Potenzieren mit $\frac{1}{p}$} |
|
|
|
\Vert f \Vert_p &\le \Vert 1 \Vert_{r'}^{\frac{1}{p}} \Vert f \Vert_q |
|
|
|
\intertext{Für die Konstante folgt} |
|
|
|
\Vert 1 \Vert_{r'}^{\frac{1}{p}} |
|
|
|
&= \left( \int_{X}^{} 1^{r'} \d{\mu} \right)^{\frac{1}{pr'}} \\ |
|
|
|
&\stackrel{r' = q / (q-p)}{=} \left( \int_{X}^{} 1 \d{\mu} \right)^{\frac{q-p}{pq}} \\ |
|
|
|
&= \mu(X)^{\frac{q-p}{pq}} \eqqcolon C < \infty |
|
|
|
\intertext{Damit folgt insgesamt} |
|
|
|
\Vert f \Vert_p &\le C \Vert f \Vert_q < \infty |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
Also insbesondere $f \in L^{p}(X, \mu)$. |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
Beh.: Es ist $L^{4}((0,1), \lambda) \subsetneqq L^{1}((0,1), \lambda)$. |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
Betrachte $f = x^{-\frac{1}{2}}$. Dann ist |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\int_{0}^{1} |f|^{4} \d{\lambda} &= \int_{0}^{1} x^{-2} \d{\lambda} = |
|
|
|
- x^{-1}\Big|_{0}^{1} = -1 + \lim_{k \to \infty} \frac{1}{\frac{1}{k}} = \infty \\ |
|
|
|
\int_{0}^{1} |f| \d{\lambda} &= \int_{0}^{1} x^{-\frac{1}{2}} \d{\mu} |
|
|
|
= 2 (\sqrt{1} - \sqrt{0}) = 2 < \infty |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
Also ist $f \in L^{1}((0, 1), \lambda)$, aber $f \not\in L^{4}((0,1), \lambda)$. |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
\end{enumerate} |
|
|
|
\end{aufgabe} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{aufgabe} |
|
|
|
\begin{enumerate}[a)] |
|
|
|
\item Beh.: $f_k \to f$ in $L^{1}(X, \mu)$ $\iff$ |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\int_{X}^{} |f_k| \d{\mu} \xrightarrow{ k \to \infty} \int_{X}^{} |f| \d{\mu} |
|
|
|
.\] |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
\begin{itemize} |
|
|
|
\item ,,$\implies$''. Sei $\Vert f_k - f \Vert_{L^{1}} \xrightarrow{k \to \infty} 0$. Dann |
|
|
|
folgt |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
0 &\le \left| \int_{X}^{} |f_k| \d{\mu} - \int_{X}^{} |f| \d{\mu} \right| \\ |
|
|
|
&= \left| \int_{X}^{} (|f_k| - |f|) \d{\mu} \right| \\ |
|
|
|
&\stackrel{\triangle}{\le } \int_{X}^{} | |f_k| - |f| | \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\triangledown}{=} \int_{X}^{} |f_k - f| \d{\mu} |
|
|
|
\xrightarrow{k \to \infty} 0 |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
\item ,,$\impliedby$''. Sei $\lim_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f_k| \d{\mu} |
|
|
|
= \int_{X}^{} |f| \d{\mu} $ $(*)$. |
|
|
|
Es ist zunächst $|f_k - f| = |f_k + (-f)| \le |f_k| + |f|$. Dann |
|
|
|
betrachte $g_k \coloneqq |f_k| + |f| - |f_k -f| \ge 0$. Da |
|
|
|
$f_k \xrightarrow{ k \to \infty} f$ $\mu$-f.ü., folgt |
|
|
|
$g_k \xrightarrow{k \to \infty} 2 |f|$ $\mu$ f.ü. Damit folgt |
|
|
|
mit Lemma von Fatou |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\int_{X}^{} 2 |f| \d{\mu} &= \int_{X}^{} \liminf_{k \to \infty} g_k \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{3.18}}{\le } \liminf_{k \to \infty} \int_{X}^{} g_k \d{\mu} \\ |
|
|
|
&= \liminf_{k \to \infty} \left( \int_{X}^{} 2|f_k| \d{\mu} |
|
|
|
+ \int_{X}^{} 2 |f| \d{\mu} - \int_{X}^{} |f_k - f| \d{\mu} \right) \\ |
|
|
|
&\stackrel{(*)}{=} \int_{X}^{} |f| \d{\mu} + \int_{X}^{} |f| \d{\mu} |
|
|
|
- \limsup_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f_k -f| \d{\mu} |
|
|
|
\intertext{Umstellen liefert} |
|
|
|
0 &\le \limsup_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f_k -f| \d{\mu} \le 0 |
|
|
|
\intertext{Wegen $0 \le \liminf_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f_k - f|\d{\mu} |
|
|
|
\le \limsup_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f_k -f| \d{\mu} \le 0$ folgt} |
|
|
|
0 &= \lim_{k \to \infty} \int_{X}^{} |f_k -f| \d{\mu} |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
Also $f_k \to f$ in $L^{1}(X, \mu)$. |
|
|
|
\end{itemize} |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
\item Beh.: $f_k \to f$ in $L^{1}(X, \mu)$. |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
Definiere $g_k := g \coloneqq 1$. Dann ist $g = g_k$ integrabel, da |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\int_{X}^{} g \d{\mu} = \int_{X}^{} 1 \d{\mu} = \mu(X) < \infty |
|
|
|
.\] Außerdem sind $f_k, f$ integrierbar, insbesondere messbar. Außerdem |
|
|
|
gilt $f_k g_k = f_k \cdot 1 = f_k$ und $f g = f \cdot 1 = g$. Dann folgt |
|
|
|
die Aussage aus Aufgabe 1. |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
\end{enumerate} |
|
|
|
\end{aufgabe} |
|
|
|
|
|
|
|
\begin{aufgabe} |
|
|
|
Beh.: $f \coloneqq \prod_{j=1}^{n} f_j \in L^{p}(X, \mu) $ und |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\Vert f \Vert_{L^{P}(X, \mu)} \le \prod_{j=1}^{n} \Vert f_j \Vert_{L^{p_j}(X, \mu)} |
|
|
|
.\] |
|
|
|
\begin{proof} |
|
|
|
per Induktion über $n$. $n=1$: Dann gilt $p_1 = p$ und $f = f_1$, also trivial. |
|
|
|
Sei nun $n \in \N$ mit Aussage gezeigt für $n$. Sei $1 \le p \le \infty$ und seien $1 \le p_j < \infty$ |
|
|
|
für $j \in \{ 1, \ldots, n+1\} $ und |
|
|
|
\[ |
|
|
|
\sum_{j=1}^{n+1} \frac{1}{p_j} = \frac{1}{p} |
|
|
|
.\] Dann ist $p \le p_j$ für $j \in \{1, \ldots, n+1\} $. |
|
|
|
Definiere $q \coloneqq \frac{p p_{n+1}}{p_{n+1}-p} \ge 1$. Dann ist |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\frac{1}{q} = \frac{p_{n+1} - p}{p p_{n+1}} = \frac{1}{p} - \frac{1}{p_{n+1}} = |
|
|
|
\sum_{j=1}^{n} \frac{1}{p_j} |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
Außerdem definiere $r \coloneqq \frac{p_{n+1}}{p} \ge 1$. Dann ist |
|
|
|
$r' = \frac{p_{n+1}}{p_{n+1}-p}$, denn |
|
|
|
$\frac{1}{r} + \frac{1}{r'} = \frac{p_{n+1} -p}{p_{n+1}} + \frac{p}{p_{n+1}} = 1$. |
|
|
|
Seien nun $f_j \in L^{p_j}(X, \mu)$ für $j \in \{1, \ldots, n+1\} $. |
|
|
|
Damit betrachte |
|
|
|
\begin{salign*} |
|
|
|
\int_{X}^{} |f|^{p} \d{\mu} &= \int_{X}^{} \left| \prod_{j=1}^{n+1} f_j \cdot f_{n+1}\right| \d{\mu} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{Hölder}}{\le } \left\Vert \left( \prod_{j=1}^{n} f_j \right)^{p} \right\Vert_{r'} |
|
|
|
\left\Vert f_{n+1}^{p} \right\Vert_r \\ |
|
|
|
&= \left( \int_{X}^{} \left| \prod_{j=1}^{n} f_j \right|^{\frac{p p_{n+1}}{p_{n+1}-p}} \d{\mu} \right)^{\frac{p_{n+1} -p}{p_{n+1}}} \left( \int_{X}^{} |f_{n+1}|^{p_{n+1}} \d{\mu} \right)^{\frac{p}{p_{n+1}}} \\ |
|
|
|
\intertext{Da beide Seiten nicht-negativ sind, folgt durch Potenzieren mit $\frac{1}{p}$} |
|
|
|
\Vert f \Vert_p &\le \left\Vert \prod_{j=1}^{n} f_j \right\Vert_q \Vert f_{n+1} \Vert_{p_{n+1}} \\ |
|
|
|
&\stackrel{\text{IV}}{=} \prod_{j=1}^{n} \Vert f_j \Vert_{p_j} \Vert f_{n+1} \cdot \Vert_{p_{n+1}} \\ |
|
|
|
&= \prod_{j=1}^{n+1} \Vert f_j \Vert_{p_j} |
|
|
|
.\end{salign*} |
|
|
|
\end{proof} |
|
|
|
\end{aufgabe} |
|
|
|
|
|
|
|
\end{document} |