add algebra

This commit is contained in:
2020-11-07 16:51:39 +01:00
parent 2a6c90cd6a
commit c3c80e350d
4 changed files with 365 additions and 1 deletions
Binary file not shown.
+166
View File
@@ -0,0 +1,166 @@
\documentclass[uebung]{../../../lecture}
\usepackage[]{mathrsfs}
\begin{document}
\punkte
\title{Algebra I: Übungsblatt 1}
\author{Christian Merten}
\begin{aufgabe}
Beh.: $HK = KH \implies HK$ Untergruppe von $G$.
\begin{proof}
Sei $HK = KH$.
\begin{enumerate}[(i)]
\item Es ist $e \in H \cap K$, also $e \in HK$.
\item Seien $a, b \in HK$. Dann ex. $h_1, h_2 \in H$ und $k_1, k_2 \in K$, s.d.
$a = h_1 k_1$ und $b = h_2 k_2$. Dann ist
$ab = h_1 \underbrace{k_1 h_2}_{\in KH} k_2$. Da $KH = HK$ ex. $h_3 \in H$ und $k_3 \in K$,
s.d. $k_1 h_2 = h_3 k_3$. Damit folgt, da $H$ und $K$ Untergruppen:
\[
ab = h_1 k_1 h_2 k_2 = \underbrace{h_1 h_3}_{\in H} \underbrace{k_3 k_2}_{\in K}
\in HK
.\]
\item Sei $a \in HK$. Dann ex. $h \in H$ und $k \in K$ s.d. $a = hk$. Dann folgt
\[
a^{-1} = (hk)^{-1} = \underbrace{k^{-1}}_{\in K} \underbrace{h^{-1}}_{\in H}
\in KH = HK
.\]
\end{enumerate}
\end{proof}
\end{aufgabe}
\begin{aufgabe}
\begin{enumerate}[(a)]
\item Beh.: $a = \prod_{g \in G, g^2 = e} g$.
\begin{proof}
Es gilt zunächst $\forall g \in G\colon g^2 \neq e$ gilt
$(g^{-1})^2 \neq e$, denn Inverse sind eindeutig in Gruppen. Da
$G$ abelsch folgt durch Umordnung
\[
\prod_{\substack{g \in G \\ g^2 \neq e}} g = e
.\]
Damit folgt
\begin{salign*}
a = \prod_{g \in G}^{} g
&\stackrel{G \text{ abelsch}}{=} \prod_{\substack{g \in G\\g^2 = e}} g
\cdot \underbrace{\prod_{\substack{g \in G \\ g^2 \neq e}} g}_{= e}
= \prod_{\substack{g \in G\\g^2 = e}} g
.\end{salign*}
\end{proof}
Beh.: $a^2 = e$.
\begin{proof}
Es folgt direkt
\[
a^2 = \left( \prod_{\substack{g \in G \\ g^2 = e}} g \right)^2
= \prod_{\substack{g \in G \\ g^2 = e}} g^2
= e
.\]
\end{proof}
\item Beh.: Für $p$ prim gilt $(p-1)! \equiv -1$ $(\text{mod } p)$.
\begin{proof}
Zunächst ist $\Z / p \Z$ nullteilerfrei, denn $\Z / p \Z$ nach LAI Körper, da $p$ prim.
Damit gilt für $\overline{a} \in \Z/ p\Z$:
\[
\overline{a}^2 = \overline{1} \iff \overline{a}^2 - \overline{1} = 0
\iff (\overline{a} + \overline{1})(\overline{a} - \overline{1}) = 0
\iff \overline{a} = \overline{1} \text{ oder } \overline{a} = \overline{-1}
.\]
Da $p$ prim gilt außerdem
$(\Z / p \Z)^{\times } = (\Z / p \Z) \setminus \{ \overline{0}\} $. Damit
folgt
\[
\overline{(p-1)!} = \prod_{\overline{g} \in ( \Z / p\Z)^{\times }} \overline{g}
\stackrel{\text{(a)}}{=} \prod_{\substack{\overline{g} \in (\Z / p \Z)^{\times } \\ \overline{g}^2 = \overline{1}}} \overline{g} = \overline{1} \cdot \overline{-1} = \overline{-1}
.\] Das zeigt die Behauptung.
\end{proof}
\end{enumerate}
\end{aufgabe}
\begin{aufgabe}
\begin{enumerate}[(a)]
\item Beh.: $Z(G)$ ist Normalteiler in $G$.
\begin{proof}
Zunächst zeige $Z(G)$ ist Untergruppe in $G$.
\begin{enumerate}[(i)]
\item $e \in Z(G)$, denn $e h = h = h e$ $\forall h \in G$.
\item Seien $a, b \in Z(G)$ und $h \in G$ beliebig. Dann ist
\[
(ab)h \quad \stackrel{b \in Z(G)}{=} \quad a h b
\quad\stackrel{a \in Z(G)}{=} \quad h (a b)
.\] Also $ab \in Z(G)$.
\item Sei $a \in Z(G)$ und $h \in G$. Dann ist
\[
a^{-1} h = a^{-1} h \cdot a a^{-1}
\quad \stackrel{a \in Z(G)}{=} \quad a^{-1} a h a^{-1} = h a^{-1}
.\]
\end{enumerate}
Bleibt zu zeigen, dass $Z(G)$ Normalteiler. Dazu sei $a \in G$. Dann folgt wegen der
Kommutativität des Zentrums direkt
\[
a Z(G) a^{-1} = a a^{-1} Z(G) = Z(G)
.\]
\end{proof}
\item Beh.: $G / Z(G)$ zyklisch $\implies$ $G$ abelsch.
\begin{proof}
Sei $G / Z(G)$ zyklisch. Dann ex. $g \in G$, s.d.
$\langle \overline{g} \rangle = G / Z(G)$. Seien nun $a, b \in G$ beliebig.
Dann ist ex. $n, m \in \N$, s.d. $\overline{a} = \overline{g}^{n} = \overline{g^{n}}$ und
$\overline{b} = \overline{g}^{m} = \overline{g^{m}}$.
Also ex. $h_1, h_2 \in Z(G)$ s.d. $a = h_1 g^{n}$ und $b = h_2 g^{m}$. Damit folgt
unter mehrfacher Ausnutzung der Zentrumseigenschaft für $h_1$ und $h_2$:
\begin{salign*}
a b = h_1 g^{n} h_2 g^{m} = h_1 g^{n} g^{m} h_2 = h_1 g^{m} g^{n} h_2
= h_2 g^{m} h_1 g^{n} = b a
.\end{salign*}
\end{proof}
\end{enumerate}
\end{aufgabe}
\begin{aufgabe}
\begin{enumerate}[(a)]
\item Beh.: $D_4$ ist eine Untergruppe von $\text{GL}_2(\R)$.
\begin{proof}
\begin{enumerate}[(i)]
\item $E_2 \in D_4$, denn $E_2(\square) = \square$.
\item Seien $A, B \in D_4$. Dann ist
\[
(A B)(\square) = A ( B (\square)) = A (\square) = \square
.\] Also $AB \in D_4$
\item Sei $A \in D_4$. Dann ex. $A^{-1} \in \text{GL}_2(\R)$ und es gilt
\[
\square = (\underbrace{A^{-1}A}_{= E_2})(\square)
= A^{-1} (A (\square)) = A^{-1} (\square)
.\] Also $A^{-1} \in D_4$.
\end{enumerate}
\end{proof}
\item Beh.: $\text{ord}(D_4) = 8$.
\begin{proof}
Zunächst gilt für $A \in D_4$: $A$ ist isometrisch, also ist
nach LAI $A$ immer eine Drehspiegelung um $(0,0)$.
Damit bleiben für $\square$ genau $4$ erhaltende Rotationen und $4$ Spiegelachsen. Damit folgt
die Behauptung.
\end{proof}
\item Die Punkte von $\square$ sind durch den festen Abstand der Eckpunkte von einander eindeutig
durch ihre zwei benachbarten Ecken festgelegt.
Damit ex. eine injektive Abbildung $\iota: D_4 \xhookrightarrow{} S_4$. Es reicht also
die Permutation der Eckpunkte anzugeben. Diese sind:
\begin{salign*}
\tau_1 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 1 & 2 & 3 & 4 \end{pmatrix} = \text{id} \\
\tau_2 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 4 & 1 & 2 & 3 \end{pmatrix} \\
\tau_3 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 3 & 4 & 1 & 2 \end{pmatrix} \\
\tau_4 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 2 & 3 & 4 & 1\end{pmatrix} \\
\tau_5 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 4 & 3 & 2 & 1\end{pmatrix} \\
\tau_6 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 2 & 1 & 4 & 3 \end{pmatrix} \\
\tau_7 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 3 & 2 & 1 & 4 \end{pmatrix} \\
\tau_8 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 1 & 4 & 3 & 2\end{pmatrix}
.\end{salign*}
\end{enumerate}
\end{aufgabe}
\end{document}