\documentclass[uebung]{../../../lecture} \begin{document} \title{Analysis II: Übungsblatt 2} \author{Leon Burgard, Christian Merten} \punkte \begin{aufgabe} Für $n \in N_0$ bezeichne $P_n$ das Legendre Polynom. \[ P_n(x) := \frac{1}{2^{n}n!} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} .\] $\forall n, m \in \N_0$, $n \ge m$, $0 \le k \le n$ gilt zudem nach Aufgabenstellung: \begin{align*} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x &= (-1)^{m+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{m+k}}{\d x^{m+k}}(x^2-1)^{m}\d x \quad (*) .\end{align*} \begin{enumerate}[(a)] \item Beh.: \[ \int_{-1}^{1} P_n(x)P_m(x) \d x = 0 \qquad \forall n, m \in \N_0, n \neq m .\] \begin{proof} Seien $n, m \in \N_0$ mit $n \neq m$ beliebig. O.B.d.A.: $n > m$. Dann gilt \begin{align*} \int_{-1}^{1} P_n(x) P_m(x) \d x &= \frac{1}{2^{n} 2^{m} n! m!} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x .\end{align*} Zu zeigen: \[ \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x = 0 .\] Mit $(*)$ und $k = m+1 \le n$ folgt \begin{align*} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x &= (-1)^{m+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-m-1}}{\d x^{n-m-1}} (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{2m+1}}{\d x^{2m+1}}(x^2-1)^{m}\d x .\end{align*} Wegen $\text{deg } (x^2-1)^{m} = 2^{m}$ folgt $\frac{\mathrm{d}^{2m+1}}{\d x^{2m+1}}(x^2-1)^{m} = 0$. Damit folgt \begin{align*} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x &= 0 .\end{align*} \end{proof} \item Beh.: Für ein festes $n \in \N_0$ gilt $\forall k \in \N_0$ mit $0 \le k \le n$: \[ \int_{-1}^{1} (1-x)^{n}(1+x)^{n} \d x = \frac{(n!)^2}{(n-k)!(n+k)!} \int_{-1}^{1} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k} \d x .\] \begin{proof} Sei $n \in \N_0$ beliebig. Beweis per Induktion nach $k$. $k = 0$: trivial. Es existiere ein $k \in \N_0$ mit $k < n$ mit Beh. Dann folgt für $k+1$ mit partieller Integration: \begin{align*} \frac{(n!)^2}{(n-k-1)!(n+k+1)!}& \int_{-1}^{1} (1-x)^{n-k-1}(1+x)^{n+k+1} \d x \\ =& \frac{(n!)^2}{(n-k-1)!(n+k+1)!} \Big(\underbrace{- \frac{1}{n-k} (1-x)^{n-k} (1+x)^{n+k+1} \Big|_{-1}^{1}}_{=0} \\ &+\int_{-1}^{1} \frac{n+k+1}{n-k} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k} \d x \Big) \\ =& \frac{(n!)^2(n-k)}{(n-k)!(n+k)!(n+k+1)} \int_{-1}^{1} \frac{n+k+1}{n-k} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k}\d x \\ =& \frac{(n!)^2}{(n-k)!(n+k)!} \int_{-1}^{1} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k} \d x \\ \stackrel{\text{I.V.}}{=}& \int_{-1}^{1} (1-x)^{n}(1+x)^{n} \d x .\end{align*} \end{proof} \item Beh.: Es gilt $\forall n \in \N_0$: \[ \int_{-1}^{1} P_n(x)P_n(x) \d x = \frac{2}{2n+1} .\] \begin{proof} Sei $n \in \N_0$ beliebig. Dann sind wegen $\text{deg } (x^2-1)^{n} = 2n$ in der $2n$-ten Ableitung alle Terme bis auf den $x^{2n}$ Term null. Damit folgt \begin{align*} \frac{\mathrm{d}^{2n}}{\d x^{2n}} (x^2-1)^{n} = \frac{\mathrm{d}^{2n}}{\d x^{2n}} x^{2n} = (2n)! \qquad (**) .\end{align*} Dann folgt mit $(*)$ und $k = n$: \begin{align*} \int_{-1}^{1} P_n(x)P_n(x) \d x &= \frac{1}{2^{2n} (n!)^2} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}} (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}} (x^2-1)^{n} \d x \\ &\stackrel{(*)}{=} \frac{(-1)^{n}}{2^{2n}(n!)^2} \int_{-1}^{1} (x^2-1)^{n} \cdot \underbrace{\frac{\mathrm{d}^{2n}}{\d x^{2n}} (x^2-1)^{n}}_{= (2n)! \quad (**)} \d x \\ &= \frac{(2n)!(-1)^{n}}{2^{2n}(n!)^2} \int_{-1}^{1} ((x-1)(x+1))^{n} \d x \\ &= \frac{(2n)!(-1)^{n}}{2^{2n}(n!)^2} \int_{-1}^{1} ((-1)(1-x)(1+x))^{n} \d x \\ &= \frac{(2n)!}{2^{2n}(n!)^2} \int_{-1}^{1} (1-x)^{n}(1+x)^{n} \d x \\ &\stackrel{\text{(b), } k=n}{=} \quad \frac{1}{2^{2n}} \int_{-1}^{1} (1+x)^{2n} \d x \\ &= \frac{1}{2^{2n}} \frac{1}{2n+1} (1+x)^{2n+1} \Big|_{-1}^{1}\\ &= \frac{2^{2n+1}}{2^{2n}} \frac{1}{2n+1} \\ &= \frac{2}{2n+1} .\end{align*} \end{proof} \end{enumerate} \end{aufgabe} \begin{aufgabe} Die Funktion $f\colon [0, 2\pi] \to \R$ sei definiert durch: \[ f(x) = \min\left( x - \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2} - x \right) .\] Beh.: Für die Fourier Entwicklung $F_{\infty}^{f}$ gilt: \[ F_{\infty}^{f} = - \sum_{k=1}^{\infty} \frac{4}{\pi(2k-1)^2} \cos((2k-1)x) .\] \begin{proof} Es gilt zunächst: \[ f(x) = \begin{cases} x - \frac{\pi}{2} & 0 \le x \le \pi \\ \frac{3\pi}{2} - x & \pi < x \le 2\pi \end{cases} .\] Für die Koeffizienten $a_k$ mit $k > 0$ folgt nach Definition: \begin{align*} a_k &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \cos(kx) \d x \\ &= \frac{1}{\pi} \left[ \int_{0}^{\pi} \left( x - \frac{\pi}{2} \right) \cos(kx) \d x + \int_{\pi}^{2\pi} \left( \frac{3\pi}{2} - x) \cos(kx) \right) \d x \right] \\ &= \frac{1}{\pi} \left[ \frac{1}{k} \sin(kx) \left( x - \frac{\pi}{2} \right)\Big|_{0}^{\pi} - \int_{0}^{\pi} \frac{1}{k} \sin(kx) \d x + \frac{1}{k} \sin(kx) \left( \frac{3\pi}{2} -x\right) \Big|_{\pi}^{2\pi} + \int_{\pi}^{2\pi} \frac{1}{k} \sin(kx) \d x \right] \\ &= \frac{2}{\pi k^2} (\cos(k\pi) - 1) .\end{align*} Für $a_0$ gilt \begin{align*} a_0 &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \d x \\ &= \frac{1}{\pi} \left[ \int_{0}^{\pi} \left( x - \frac{\pi}{2} \right) \d x + \int_{\pi}^{2\pi} \left( \frac{3\pi}{2} - x \right) \d x \right] \\ &= 0 .\end{align*} Für $b_k$ folgt nach Definition mit analoger Rechnung: \begin{align*} b_k = \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \sin(kx) \d x = 0 .\end{align*} Damit folgt die Fourrier-Entwicklung von $f$ mit: \begin{align*} F_{\infty}^{f}(x) &= \sum_{k=1}^{\infty} \frac{2}{\pi k^2} (\underbrace{\cos(k\pi)}_{= (-1)^{k}} - 1)\cos(kx) \\ &= \sum_{k=1}^{\infty} \frac{2}{\pi(2k-1)^2} \left[ \underbrace{((-1)^{2k-1} - 1)}_{=-2} \cos((2k-1)x) + \underbrace{((-1)^{2k} - 1)}_{= 0} \cos(2kx) \right] \\ &= -\sum_{k=1}^{\infty} \frac{4}{\pi(2k-1)^2} \cos((2k-1)x) .\end{align*} \end{proof} \end{aufgabe} \begin{aufgabe} Beh.: \[ \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}} = \frac{\pi^{4}}{96} .\] \begin{proof} Nach Vorlesung gilt $a_k = c_k + c_{-k}$ und $b_k = i (c_k - c_{-k})$. Mit $b_k = 0$ folgt $c_k = c_{-k}$ und mit Aufg. 2.2 damit: \[ c_k = c_{-k} = \frac{a_k}{2} = \frac{1}{\pi k^2}((-1)^{k} - 1) .\] Damit folgt \begin{align*} 2 \pi \sum_{-\infty}^{\infty} |c_k|^2 = 2\pi \sum_{-\infty}^{\infty} \left| \frac{2}{\pi(2k-1)^2} \right|^2 \qquad \stackrel{c_k = c_{-k}}{=} \qquad \frac{16}{\pi} \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}} .\end{align*} Außerdem gilt \begin{align*} \int_{0}^{2\pi} |f(x)|^2 \d x &= \int_{0}^{\pi} \left( x - \frac{\pi}{2} \right)^2 \d x + \int_{\pi}^{2\pi} \left( \frac{3\pi}{2} - x)^2 \right) \d x = \frac{\pi^{3}}{6} .\end{align*} Zusammen mit der Parsevalschen Gleichung (PG) folgt dann \begin{align*} &\frac{\pi^{3}}{6} \quad \stackrel{\text{(PG)}}{=} \quad \frac{16}{\pi} \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}}\\ \implies &\frac{\pi^{4}}{96} \quad = \quad \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}} .\end{align*} \end{proof} \end{aufgabe} \begin{aufgabe} Beh.: Für $2\pi$-periodische Funktionen $f\colon \R \to \R$ gilt \begin{align*} \int_{0}^{2\pi} f(x)\sin(kx) \d x &= \int_{-\pi}^{\pi} f(x)\sin(kx) \d x \quad (\text{A}) \\ \int_{0}^{2\pi} f(x)\cos(kx) \d x &= \int_{-\pi}^{\pi} f(x)\cos(kx) \d x \quad (\text{B}) .\end{align*} \begin{proof} Sei $f\colon \R \to \R$ $2\pi$-periodisch, außerdem ist $\sin(x)$ $2\pi$ periodisch $(*)$. Dann gilt: \begin{align*} \int_{0}^{2\pi} f(x)\sin(kx) \d x &= \int_{0}^{\pi} f(x)\sin(kx) \d x + \int_{\pi}^{2\pi} f(x)\sin(kx) \d x \\ &= \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x + \int_{-\pi}^{0} f(x + 2\pi) \sin(k(x + 2\pi)) \d x \\ &\stackrel{(*)}{=} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x + \int_{-\pi}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &= \int_{-\pi}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x .\end{align*} Für $\cos(kx)$ analog. \end{proof} Beh.: Für $2\pi$-periodische gerade $f_g$ bzw. ungerade $f_u$ Funktionen $f\colon \R \to \R$ gilt für ihre Fourier-Entwicklung: \[ F_{\infty}^{f_g}(x) = \frac{a_0}{2} + \sum_{k=1}^{\infty} a_k \cos(kx) \quad \text{bzw.} \quad F_{\infty}^{f_u}(x) = \sum_{k=1}^{\infty} b_k \sin(kx) .\] \begin{proof} Sei $f_g \colon \R \to \R$ gerade $(*)$ und $2\pi$-periodisch. Dann bleibt zu zeigen: $b_k = 0$. Es gilt $\sin(-x) = -\sin(x)$, also ist $\sin(x)$ ungerade $(**)$. Damit folgt \begin{align*} b_k &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &\stackrel{\text{(A)}}{=} \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &= \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^{0} f(x) \sin(kx) \d x + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &\stackrel{x \to -x}{=} \quad \frac{1}{\pi} \int_{\pi}^{0} - f(-x)\sin(-kx) \d x + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(-x) \sin(-kx) \d x + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &\stackrel{(*),(**)}{=} \quad - \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\ &= 0 .\end{align*} Sei $f_u \R \to \R$ ungerade und $2\pi$-periodisch. Dann bleibt zu zeigen $a_k = 0$. Es gilt $\cos(-x) = \cos(x)$, also ist $\cos(x)$ gerade. Dann folgt die Behauptung analog. \end{proof} \end{aufgabe} \begin{aufgabe} Beh.: $\forall n, m \in \N_0$, $n \ge m$, $0 \le k \le n$ gilt zudem nach Aufgabenstellung: \begin{align*} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x &= (-1)^{m+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{m+k}}{\d x^{m+k}}(x^2-1)^{m}\d x .\end{align*} Es gelte \[ \frac{\mathrm{d}^{k}}{\d x^{k}}(x^2- 1)^{n} = (x^2-1)^{n-k} \cdot p_k(x) \quad (*) .\] \begin{proof} Seien $n, m \in \N_0$ beliebig. Beweis per Induktion nach $k$. Für $k = 0$ ist Beh. trivialerweise erfüllt. Sei nun $k \in \N_0$ mit $k < n$ beliebig mit gegebener Beh. Dann gilt für $k+1$: \begin{align*} &(-1)^{k+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k-1}}{\d x^{n-k-1}}(x^2 - 1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2 -1)^{m} \d x \\ &= (-1)^{k+1} \left[ \left( \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n} \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right) \Big|_{-1}^{1} - \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}}(x^2-1)^{n} \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k}}{\d x^{m+k}}(x^2-1)^{m} \d x \right] \\ &\stackrel{\text{I.V.}}{=} (-1)^{k+1} \left( \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n} \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right) \Big|_{-1}^{1} + \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}} (x^2-1)^{n} \cdot \frac{\mathrm{d}^{m}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m}\d x .\end{align*} Bleibt zu zeigen: \[ \left.\left[\frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n} \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right] \right\rvert_{-1}^{1} = 0 .\] \begin{align*} \left.\left[\frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n} \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right] \right\rvert_{-1}^{1} \stackrel{(*)}{=}& \left.\left[(x^2 - 1)^{k} \cdot p_{n-k}(x) \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right] \right\rvert_{-1}^{1} \\ =&\; (1 - 1)^{k} \cdot p_{n-k}(1) \cdot \left(\frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m}\right)(1) \\ &- (1-1)^{k} \cdot p_{n-k}(-1) \cdot \left(\frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m}\right)(-1) \\ =& \;0 .\end{align*} Damit folgt die Induktionsbehauptung für $k+1$. \end{proof} \end{aufgabe} \end{document}