Für Vorlesungen, bitte die Webseite verwenden. https://flavigny.de/lecture
選択できるのは25トピックまでです。 トピックは、先頭が英数字で、英数字とダッシュ('-')を使用した35文字以内のものにしてください。

167 行
7.7KB

  1. \documentclass[uebung]{../../../lecture}
  2. \usepackage[]{mathrsfs}
  3. \begin{document}
  4. \punkte
  5. \title{Algebra I: Übungsblatt 1}
  6. \author{Christian Merten}
  7. \begin{aufgabe}
  8. Beh.: $HK = KH \implies HK$ Untergruppe von $G$.
  9. \begin{proof}
  10. Sei $HK = KH$.
  11. \begin{enumerate}[(i)]
  12. \item Es ist $e \in H \cap K$, also $e \in HK$.
  13. \item Seien $a, b \in HK$. Dann ex. $h_1, h_2 \in H$ und $k_1, k_2 \in K$, s.d.
  14. $a = h_1 k_1$ und $b = h_2 k_2$. Dann ist
  15. $ab = h_1 \underbrace{k_1 h_2}_{\in KH} k_2$. Da $KH = HK$ ex. $h_3 \in H$ und $k_3 \in K$,
  16. s.d. $k_1 h_2 = h_3 k_3$. Damit folgt, da $H$ und $K$ Untergruppen:
  17. \[
  18. ab = h_1 k_1 h_2 k_2 = \underbrace{h_1 h_3}_{\in H} \underbrace{k_3 k_2}_{\in K}
  19. \in HK
  20. .\]
  21. \item Sei $a \in HK$. Dann ex. $h \in H$ und $k \in K$ s.d. $a = hk$. Dann folgt
  22. \[
  23. a^{-1} = (hk)^{-1} = \underbrace{k^{-1}}_{\in K} \underbrace{h^{-1}}_{\in H}
  24. \in KH = HK
  25. .\]
  26. \end{enumerate}
  27. \end{proof}
  28. \end{aufgabe}
  29. \begin{aufgabe}
  30. \begin{enumerate}[(a)]
  31. \item Beh.: $a = \prod_{g \in G, g^2 = e} g$.
  32. \begin{proof}
  33. Es gilt zunächst $\forall g \in G\colon g^2 \neq e$ gilt
  34. $(g^{-1})^2 \neq e$, denn Inverse sind eindeutig in Gruppen. Da
  35. $G$ abelsch folgt durch Umordnung
  36. \[
  37. \prod_{\substack{g \in G \\ g^2 \neq e}} g = e
  38. .\]
  39. Damit folgt
  40. \begin{salign*}
  41. a = \prod_{g \in G}^{} g
  42. &\stackrel{G \text{ abelsch}}{=} \prod_{\substack{g \in G\\g^2 = e}} g
  43. \cdot \underbrace{\prod_{\substack{g \in G \\ g^2 \neq e}} g}_{= e}
  44. = \prod_{\substack{g \in G\\g^2 = e}} g
  45. .\end{salign*}
  46. \end{proof}
  47. Beh.: $a^2 = e$.
  48. \begin{proof}
  49. Es folgt direkt
  50. \[
  51. a^2 = \left( \prod_{\substack{g \in G \\ g^2 = e}} g \right)^2
  52. = \prod_{\substack{g \in G \\ g^2 = e}} g^2
  53. = e
  54. .\]
  55. \end{proof}
  56. \item Beh.: Für $p$ prim gilt $(p-1)! \equiv -1$ $(\text{mod } p)$.
  57. \begin{proof}
  58. Zunächst ist $\Z / p \Z$ nullteilerfrei, denn $\Z / p \Z$ nach LAI Körper, da $p$ prim.
  59. Damit gilt für $\overline{a} \in \Z/ p\Z$:
  60. \[
  61. \overline{a}^2 = \overline{1} \iff \overline{a}^2 - \overline{1} = 0
  62. \iff (\overline{a} + \overline{1})(\overline{a} - \overline{1}) = 0
  63. \iff \overline{a} = \overline{1} \text{ oder } \overline{a} = \overline{-1}
  64. .\]
  65. Da $p$ prim gilt außerdem
  66. $(\Z / p \Z)^{\times } = (\Z / p \Z) \setminus \{ \overline{0}\} $. Damit
  67. folgt
  68. \[
  69. \overline{(p-1)!} = \prod_{\overline{g} \in ( \Z / p\Z)^{\times }} \overline{g}
  70. \stackrel{\text{(a)}}{=} \prod_{\substack{\overline{g} \in (\Z / p \Z)^{\times } \\ \overline{g}^2 = \overline{1}}} \overline{g} = \overline{1} \cdot \overline{-1} = \overline{-1}
  71. .\] Das zeigt die Behauptung.
  72. \end{proof}
  73. \end{enumerate}
  74. \end{aufgabe}
  75. \begin{aufgabe}
  76. \begin{enumerate}[(a)]
  77. \item Beh.: $Z(G)$ ist Normalteiler in $G$.
  78. \begin{proof}
  79. Zunächst zeige $Z(G)$ ist Untergruppe in $G$.
  80. \begin{enumerate}[(i)]
  81. \item $e \in Z(G)$, denn $e h = h = h e$ $\forall h \in G$.
  82. \item Seien $a, b \in Z(G)$ und $h \in G$ beliebig. Dann ist
  83. \[
  84. (ab)h \quad \stackrel{b \in Z(G)}{=} \quad a h b
  85. \quad\stackrel{a \in Z(G)}{=} \quad h (a b)
  86. .\] Also $ab \in Z(G)$.
  87. \item Sei $a \in Z(G)$ und $h \in G$. Dann ist
  88. \[
  89. a^{-1} h = a^{-1} h \cdot a a^{-1}
  90. \quad \stackrel{a \in Z(G)}{=} \quad a^{-1} a h a^{-1} = h a^{-1}
  91. .\]
  92. \end{enumerate}
  93. Bleibt zu zeigen, dass $Z(G)$ Normalteiler. Dazu sei $a \in G$. Dann folgt wegen der
  94. Kommutativität des Zentrums direkt
  95. \[
  96. a Z(G) a^{-1} = a a^{-1} Z(G) = Z(G)
  97. .\]
  98. \end{proof}
  99. \item Beh.: $G / Z(G)$ zyklisch $\implies$ $G$ abelsch.
  100. \begin{proof}
  101. Sei $G / Z(G)$ zyklisch. Dann ex. $g \in G$, s.d.
  102. $\langle \overline{g} \rangle = G / Z(G)$. Seien nun $a, b \in G$ beliebig.
  103. Dann ist ex. $n, m \in \N$, s.d. $\overline{a} = \overline{g}^{n} = \overline{g^{n}}$ und
  104. $\overline{b} = \overline{g}^{m} = \overline{g^{m}}$.
  105. Also ex. $h_1, h_2 \in Z(G)$ s.d. $a = h_1 g^{n}$ und $b = h_2 g^{m}$. Damit folgt
  106. unter mehrfacher Ausnutzung der Zentrumseigenschaft für $h_1$ und $h_2$:
  107. \begin{salign*}
  108. a b = h_1 g^{n} h_2 g^{m} = h_1 g^{n} g^{m} h_2 = h_1 g^{m} g^{n} h_2
  109. = h_2 g^{m} h_1 g^{n} = b a
  110. .\end{salign*}
  111. \end{proof}
  112. \end{enumerate}
  113. \end{aufgabe}
  114. \begin{aufgabe}
  115. \begin{enumerate}[(a)]
  116. \item Beh.: $D_4$ ist eine Untergruppe von $\text{GL}_2(\R)$.
  117. \begin{proof}
  118. \begin{enumerate}[(i)]
  119. \item $E_2 \in D_4$, denn $E_2(\square) = \square$.
  120. \item Seien $A, B \in D_4$. Dann ist
  121. \[
  122. (A B)(\square) = A ( B (\square)) = A (\square) = \square
  123. .\] Also $AB \in D_4$
  124. \item Sei $A \in D_4$. Dann ex. $A^{-1} \in \text{GL}_2(\R)$ und es gilt
  125. \[
  126. \square = (\underbrace{A^{-1}A}_{= E_2})(\square)
  127. = A^{-1} (A (\square)) = A^{-1} (\square)
  128. .\] Also $A^{-1} \in D_4$.
  129. \end{enumerate}
  130. \end{proof}
  131. \item Beh.: $\text{ord}(D_4) = 8$.
  132. \begin{proof}
  133. Zunächst gilt für $A \in D_4$: $A$ ist isometrisch, also ist
  134. nach LAI $A$ immer eine Drehspiegelung um $(0,0)$.
  135. Damit bleiben für $\square$ genau $4$ erhaltende Rotationen und $4$ Spiegelachsen. Damit folgt
  136. die Behauptung.
  137. \end{proof}
  138. \item Die Punkte von $\square$ sind durch den festen Abstand der Eckpunkte von einander eindeutig
  139. durch ihre zwei benachbarten Ecken festgelegt.
  140. Damit ex. eine injektive Abbildung $\iota: D_4 \xhookrightarrow{} S_4$. Es reicht also
  141. die Permutation der Eckpunkte anzugeben. Diese sind:
  142. \begin{salign*}
  143. \tau_1 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 1 & 2 & 3 & 4 \end{pmatrix} = \text{id} \\
  144. \tau_2 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 4 & 1 & 2 & 3 \end{pmatrix} \\
  145. \tau_3 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 3 & 4 & 1 & 2 \end{pmatrix} \\
  146. \tau_4 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 2 & 3 & 4 & 1\end{pmatrix} \\
  147. \tau_5 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 4 & 3 & 2 & 1\end{pmatrix} \\
  148. \tau_6 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 2 & 1 & 4 & 3 \end{pmatrix} \\
  149. \tau_7 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 3 & 2 & 1 & 4 \end{pmatrix} \\
  150. \tau_8 &= \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 1 & 4 & 3 & 2\end{pmatrix}
  151. .\end{salign*}
  152. \end{enumerate}
  153. \end{aufgabe}
  154. \end{document}