Für Vorlesungen, bitte die Webseite verwenden. https://flavigny.de/lecture
Você não pode selecionar mais de 25 tópicos Os tópicos devem começar com uma letra ou um número, podem incluir traços ('-') e podem ter até 35 caracteres.

212 linhas
8.7KB

  1. \documentclass{../../../lecture}
  2. \begin{document}
  3. \begin{satz}[monoton + beschränkt $\implies$ konvergent]
  4. Eine monoton wachsende (fallende) nach oben (unten) beschränkte Folge konvergiert
  5. gegen ihr Supremum:
  6. \[
  7. \sup_{n \in \N} a_n := \sup \{a_n | n \in \N\} = \min \{c \in \R | a_n \le c\}
  8. .\] bzw. ihr Infimum:
  9. \[
  10. \inf_{n \in \N} a_n := \inf \{a_n \mid n \in \N\} = \max \{c \in \R \mid a_n \ge c\}
  11. .\]
  12. \end{satz}
  13. \begin{proof}
  14. Gegeben $a_n \le a_{n+1}$ $\forall n \in \N$, $a_n \le c$ $\forall n \in \N$.
  15. Definiere $s := \text{sup}_{n \in \N} a_n$.
  16. Z.z.: $a_n \to s$. Sei $\epsilon > 0$. Dann $s - \epsilon$ keine obere
  17. Schranke, d.h. $\exists n_\epsilon \in \N$ mit $s - \epsilon < a_{n_\epsilon}$.
  18. Damit $s - \epsilon < a_{n_\epsilon} \le a_n \le s < s + \epsilon$ $\forall n \ge n_\epsilon$ \\
  19. $\implies |a_n - s| < \epsilon$ $\forall n \ge n_\epsilon \implies a_n \to s$
  20. \end{proof}
  21. \begin{satz}[Bolzano-Weierstraß]
  22. Jede beschränkte Folge besitzt mindestens eine konvergente Teilfolge.
  23. \end{satz}
  24. \begin{proof}
  25. Sei $(a_n)_{n\in\N}$ beschränkt, d.h. $\exists a, b \in \R$, s.d. $a \le a_n \le b$ $\forall n \in \N$.
  26. Konstruiere induktiv eine Folge von abgeschlossenen Intervallen $I_k := [a_k, b_k]$ mit:
  27. \begin{enumerate}[(1)]
  28. \item $I_k$ enthält unendlich viele Folgenelemente von $(a_n)_{n\in\N}$.
  29. \item $I_k \subset I_{k - 1}$ $\forall k \in \N, k \ge 2$
  30. \item $(b_k - a_k) \le 2^{1-k} (b_1 - a_1)$ $\forall k \in \N$
  31. \end{enumerate}
  32. Für $k = 1$ wähle $a_1 := a$, $b_1 := b$.\\
  33. $k \to k+1$ : Intervall $I_k := [a_k, b_k]$ mit Eigenschaften (1)-(3) sei konstruiert.
  34. Berechne $M := \frac{a_k + b_k}{2}$ (Mitte des Intervalls $I_k$). Wegen (1): $[a_k, M]$
  35. oder $[M, b_k]$ enthält unendlich viele Folgenelemente.
  36. Setze:
  37. \begin{align*}
  38. I_{k+1} := \begin{cases}
  39. [a_{k}, M] & \text{falls } [a_k, M] \text{ unendlich viele Folgenelemente enthält} \\
  40. [M, b_k] & \text{falls } [M, b_k] \text{ unendlich viele Folgenelemente enthält}
  41. \end{cases}
  42. \intertext{in beiden Fällen:}
  43. b_{k+1} - a_{k+1} = \frac{b_k - a_k}{2} \stackrel{(3)}{\le } \frac{1}{2} 2^{1-k}(b_1 - a_1) = 2^{-k}(b_1 - a_1)
  44. .\end{align*} $\implies$ (1) - (3) erfüllt für $I_{k+1}$.
  45. Wir definieren eine Teilfolge $(a_{n_k})$ mit $a_{n_k} \in I_k$ $\forall k \in \N$ :\\
  46. $k = 1$ : Setze $a_{n_1} := a, n_1 := 1$.\\
  47. $k \to k+1$ : Wegen (1) ex. ein Index $n_{k+1} > n_k$ mit $a_{n_{k+1}} \in I_{k+1}$.
  48. $I_k$ bilden eine Intervallschachtelung:
  49. \[
  50. \implies \underbrace{a_k}_{\to a} \le a_{n_k} \le \underbrace{b_k}_{\to a} \stackrel{\text{Sandwich}}{\implies} a_{n_k} \to a, k \to \infty
  51. .\]
  52. \end{proof}
  53. \begin{bsp}
  54. $a_n = (-1)^{n}$. Teilfolge: $(1,1,1,1, \ldots) \to 1$, $(-1,-1,-1, \ldots) \to -1$.
  55. \end{bsp}
  56. \begin{definition}[Häufungspunkt]
  57. Sei $(a_n)_{n\in\N}$ eine Folge in $\R$. Dann heißt $a \in \R$ Häufungspunkt der Folge,
  58. falls $\forall \epsilon > 0$ gilt $|a_n - a| < \epsilon$ für unendlich viele $n \in \N$.
  59. \end{definition}
  60. \begin{bsp}
  61. \begin{enumerate}
  62. \item $a_n = (-1)^{n}$ hat zwei Häufungspunkte $1$ und $-1$.
  63. \item Falls $\lim_{n \to \infty} a_n = a$, dann ist $a$ Häufungspunkt von $(a_n)_{n\in\N}$.
  64. \end{enumerate}
  65. \end{bsp}
  66. \begin{bem}
  67. Zu jedem Häufungspunkt $a$ ex. eine Teilfolge $(a_{n_k})_{k \in \N}$ von $(a_n)_{n\in\N}$, die
  68. gegen $a$ konvergiert, also $a = \lim_{k \to \infty} a_{n_k}$:
  69. \[
  70. a \text{ Häufungspunkt} \iff a = \lim_{k \to \infty} a_{n_k} \text{ für eine } (a_{n_k})_{k \in\N}
  71. .\]
  72. \end{bem}
  73. \begin{proof}
  74. \begin{enumerate}[(i)]
  75. \item ,,$\implies$'': Sei $a$ Häufungspunkt (HP). Wähle $n_1 \in \N$ mit
  76. $a_{n_1} \in D_1(a) = \{x \mid |x - a| < 1\} $.
  77. Sei $n_1, \ldots, n_{k-1}$ bereits gewählt.\\
  78. Wähle $n_k > n_{k-1}$, s.d. gilt:
  79. \[
  80. a_{n_k} \in D_{\frac{1}{k}}(a) = \left\{x \mid |x-a| < \frac{1}{k}\right\}
  81. .\]
  82. Dann ist $(a_{n_k})_{k \in\N}$ eine Teilfolge, $|a_{n_k} - a | < \frac{1}{k}$.\\
  83. $\implies a_{n_k} \to a, k \to \infty$.
  84. \item ,,$\impliedby$ '': Sei $(a_{n_k})_{k\in\N}$ eine Teilfolge mit $\lim_{k \to \infty} a_{n_k} = a$.
  85. Zu zeigen: $a$ ist HP.
  86. Sei $\epsilon > 0$. Dann ex. $k_\epsilon \in \N $, s.d. $\forall k \ge k_\epsilon$ gilt:
  87. \[
  88. |a_{n_k} - a| < \epsilon \implies \forall k \ge k_\epsilon \quad a_{n_k} \in D_\epsilon(a)
  89. .\]
  90. \end{enumerate}
  91. \end{proof}
  92. \begin{bem}
  93. Satz von Bolzano-Weierstraß besagt, dass jede beschränkte Folge in $\R$ mindestens einen $HP$ besitzt.
  94. \end{bem}
  95. \begin{definition}[Limes Superior]
  96. Sei $(a_n)_{n\in\N}$ eine Folge in $\R$. Ist $(a_n)_{n\in\N}$ nach oben beschränkt, dann
  97. definiere eine reelle Folge $(s_n)_{n \in N}$ durch $s_n := \text{sup}\{a_k \mid k \ge n\} $.
  98. $(s_n)_{n\in\N}$ ist monoton fallend. Ist $(s_{n})_{n \in \N}$ nach unten beschränkt, dann definiere
  99. \[
  100. \lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n := \lim_{n \to \infty} s_n = \lim_{n \to \infty} \text{sup}\{a_k \mid k \ge n\}
  101. .\]
  102. Falls $(a_n)_{n\in\N}$ nicht nach oben beschränkt ist, setzte $\lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n := + \infty$.
  103. Falls $(a_n)_{n\in\N}$ nach oben beschränkt, aber $(s_n)_{n\in\N}$ \textit{nicht} nach unten beschränkt ist, \\
  104. setze $\lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n := - \infty$.
  105. \end{definition}
  106. \begin{bsp}
  107. \begin{enumerate}
  108. \item $\lim_{n \to \infty} a_n = a \implies \lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n = a$.
  109. \item $\lim_{n \to \infty} \text{sup } (-1)^{n} = \lim_{n \to \infty} \text{sup }\{(-1)^{k} \mid k \ge n\} = 1 $
  110. \item $\lim_{n \to \infty} \text{sup }n = + \infty$\\
  111. $\lim_{n \to \infty} \text{sup } (-n) = - \infty$
  112. \end{enumerate}
  113. \end{bsp}
  114. \begin{definition}[Limes Inferior]
  115. Sei $(a_n)_{n\in\N}$ eine Folge reeller Zahlen. Dann setze:
  116. \[
  117. \lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n := - \lim_{n \to \infty} \text{sup } (-a_n)
  118. .\]
  119. \end{definition}
  120. \begin{bsp}
  121. \begin{enumerate}
  122. \item $\lim_{n \to \infty} \text{sup } (n^{2}) = + \infty$\\
  123. $\lim_{n \to \infty} \text{inf } (n^2) = -\lim_{n \to \infty} \text{sup }\{-k^{2} \mid k \ge n\}
  124. = - \lim_{n \to \infty} (-n^2) = +\infty$
  125. \item \[
  126. a_n := \begin{cases}
  127. \frac{n}{2} & n \text{ gerade} \\
  128. 0 & n \text{ ungerade}
  129. \end{cases}
  130. .\] $(a_n) = (0,1,0,2,0,3, \ldots)$
  131. $\lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n = 0$ \\
  132. $\lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n = + \infty$
  133. \end{enumerate}
  134. \end{bsp}
  135. \begin{satz}[Charakterisierung von $\lim \text{sup}$ und $\lim \text{inf}$]
  136. \label{charakterisierung}
  137. Es sei $(a_n)_{n\in\N}$ eine Folge reeller Zahlen.
  138. \begin{enumerate}
  139. \item $\lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n = a \in \R \iff$ \\
  140. $\forall \epsilon > 0$ gilt:
  141. \begin{enumerate}[(i)]
  142. \item $a_n < a+ \epsilon$ für fast alle $n \in N$.
  143. \item $a_n > a - \epsilon$ für unendlich viele $n \in \N$.
  144. \end{enumerate}
  145. \item $\lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n = a \in \R \iff$ \\
  146. $\forall \epsilon > 0$ gilt:
  147. \begin{enumerate}[(i)]
  148. \item $a_n > a - \epsilon$ für fast alle $n \in \N$
  149. \item $a_n < a + \epsilon$ für unendlich viele $n \in \N$.
  150. \end{enumerate}
  151. \item $(a_n)_{n \in \N}$ ist genau dann konvergent, wenn:
  152. \[
  153. \lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n = \lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n = a \in \R
  154. .\] In diesem Fall gilt: $\lim_{n \to \infty} a_n = a$.
  155. \end{enumerate}
  156. \end{satz}
  157. \begin{bem}
  158. Satz \ref{charakterisierung} impliziert:
  159. \begin{align*}
  160. \lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n = \text{sup } \{\text{HP von} (a_n)_{n\in\N}\} \\
  161. \lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n = \text{inf } \{\text{HP von } (a_n)_{n\in\N}\}
  162. .\end{align*}
  163. $\forall \epsilon > 0$ liegen unendlich viele Folgenelemente im offenen Intervall
  164. \[
  165. \left(\lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n\right) - \epsilon < a_n < \left(\lim_{n \to \infty} \text{sup } a_n\right) + \epsilon \qquad (\text{1 (i) (ii)})
  166. .\] bzw.
  167. \[
  168. \left(\lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n\right) -\epsilon < a_n < \left( \lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n \right) + \epsilon \qquad (\text{2 (i) (ii)})
  169. .\]
  170. Fast alle Folgenelemente erfüllen:
  171. \[
  172. \left(\lim_{n \to \infty} \text{inf } a_n\right) - \epsilon < a_n < \left( \lim_{n \to \infty} \text{inf }a_n \right) +\epsilon \qquad (\text{1 (i) und 2 (i)})
  173. .\]
  174. \end{bem}
  175. \end{document}