Für Vorlesungen, bitte die Webseite verwenden. https://flavigny.de/lecture
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.

134 lines
5.0KB

  1. \documentclass{../../../lecture}
  2. \begin{document}
  3. \subsection{Konvergenzkriterien für uneigentliche Integrale}
  4. \begin{satz}[Cauchy-Kriterium]
  5. Es sei $-\infty < a < b \le + \infty$ und $f\colon [a,b) \to \R$ lokal
  6. integrierbar $\forall [a,c] \subset [a,b)$.
  7. Dann gilt: $\int_{a}^{b} f(x) dx $ konvergiert genau dann, wenn
  8. $\forall \epsilon > 0$ $\exists a < b_{\epsilon} < b$ s.d.
  9. $\forall b_{\epsilon} < b_1 < b_2 < b$ gilt
  10. \begin{align*}
  11. \left| \int_{b_1}^{b_2} f(x) dx \right| < \epsilon
  12. .\end{align*}
  13. \end{satz}
  14. \begin{satz}[Majoranten-Minoranten Kriterium]
  15. Seien $f, g, h \colon [a, b) \to \R (b \le \infty)$
  16. integrierbar $\forall [a,c] \subset [a,b)$ und
  17. $ 0 \le h(x) \le |f(x)| \le g(x)$ $\forall x \in [a,b)$.
  18. Dann gilt:
  19. \begin{align*}
  20. \int_{a}^{b} |f(x)| dx \begin{cases}
  21. \text{konvergent, falls } \int_{a}^{b} g(x) \d x \text{ konvergent} \\
  22. \text{divergent, falls } \int_{a}^{b} h(x) \d t \text{ divergent}
  23. \end{cases}
  24. .\end{align*}
  25. \end{satz}
  26. \begin{satz}[Grenzwertkriterium]
  27. Seien $f, g\colon [a, b) \to \R$ $(b \le \infty)$ integrierbar
  28. $\forall [a,c] \subset [a,b)$ und es ex. der Grenzwert
  29. $\lim_{t \nearrow b} \frac{f(t)}{g(t)} \in (0, +\infty) $ Dann
  30. sind die Integrale $\int_{a}^{b} f(x) \d x $ und
  31. $\int_{a}^{b} g(x) \d x $ entweder beide konvergent oder beide
  32. divergent.
  33. \end{satz}
  34. \begin{satz}
  35. Seien $a_n, b_n$ positiv und $\frac{a_n}{b_n} \xrightarrow{n \to \infty} q \in (0, \infty)$. Dann sind $\sum_{k=1}^{\infty} a_n$ und
  36. $\sum_{k=1}^{\infty} b_n$ entweder beide konvergent oder beide divergent.
  37. \end{satz}
  38. \begin{satz}[Dirichlet-Kriterium]
  39. Sei $f\colon [a, \infty) \to \R$ in $[a, \infty)$ integrierbar und
  40. $\sup_{x \ge a} \left| \int_{a}^{x} f(t) \d t \right| = M < \infty$.
  41. Sei $g\colon [a, \infty) \to \R_{+}$ differenzierbar und
  42. monoton gegen Null fallend, dann ex. das uneigentliche Integral
  43. \begin{align*}
  44. \int_{a}^{\infty} f(t) g(t) \d t = \lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} f(t)g(t) \d t
  45. .\end{align*}
  46. \end{satz}
  47. \begin{bsp}
  48. $\int_{1}^{\infty} \frac{\sin x}{x} \d x$ mit
  49. $f(x) = \sin x$ und $g(x) = \frac{1}{x}$.
  50. \end{bsp}
  51. \begin{proof}
  52. $f, g$ sind integrierbar, $f\cdot g$ auch
  53. integrierbar auf $[a,x] \subset [a, \infty)$ $\forall x$.
  54. Das Integral $F(x) = \int_{a}^{x} f(t) \d t $ ex. und
  55. ist Stammfunktion von $f$ nach HDI.
  56. Es gilt (partielle Integration)
  57. \begin{align*}
  58. \int_{a}^{x} f(t) g(t) \d t = F(t) g(t) \Big|_{a}^{x} -
  59. \int_{a}^{x} f(t) g'(t) \d t
  60. .\end{align*}
  61. Sei $\epsilon > 0$ beliebig. Dann ex. $\beta_{\epsilon} > a$ s.d.
  62. \begin{align*}
  63. g(x) < \frac{\epsilon}{2M} \text{ für } x \ge \beta_{\epsilon}
  64. \quad g \text{ (monoton gegen Null fallend)}
  65. .\end{align*} und $g'(x) \le 0$.
  66. Sei $\beta > \alpha \ge \beta_{\epsilon}$
  67. \begin{align*}
  68. \left| \int_{\alpha}^{\beta} F(t) g'(t)\d t \right|
  69. &\le M \int_{\alpha}^{\beta} |g'(t)| \d t \\
  70. &= - M \int_{\alpha}^{\beta} g'(t) \d t \\
  71. &= - M g(t) \Big|_{\alpha}^{\beta} \\
  72. &= - M (g(\beta) - g(\alpha)) = M (g(\alpha) - g(\beta)) \\
  73. &\le 2 M g(\alpha) \le \epsilon \quad
  74. \forall \alpha \ge \beta_{\epsilon}
  75. .\end{align*}
  76. Nach Cauchy-Kriterium existiert
  77. \begin{align*}
  78. \lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} F(t) g'(t) \d t
  79. = \int_{a}^{\infty} F(t) g'(t) \d t
  80. .\end{align*}
  81. Dann gilt
  82. \begin{align*}
  83. \lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} f(t) g(t) \d t
  84. = \lim_{x \to \infty} \underbrace{F(x)}_{\text{beschränkt}}
  85. \underbrace{g(x)}_{\xrightarrow{x \to \infty} 0}
  86. - \lim_{x \to \infty} \underbrace{F(a)}_{= 0} g(a) -
  87. \underbrace{\int_{a}^{\infty} F(t) g'(t) \d t}_{\text{existiert}}
  88. .\end{align*}
  89. $\implies \lim_{x \to \infty} \int_{a}^{x} f(t) g(t) \d t $ existiert.
  90. \end{proof}
  91. \begin{satz}[Integralkriterium für Reihen]
  92. Sei $f\colon [n_0, \infty) \to \R$ eine stetige
  93. monton fallende Funktion. Dann gilt:
  94. \[
  95. \sum_{k=n_0}^{\infty} f(k) < \infty \iff
  96. \int_{n_0}^{\infty} f(x) \d x < \infty
  97. .\]
  98. \end{satz}
  99. \begin{proof}
  100. ,,$\implies$'' Die Reihe ist konvergent. Sei $n > n_0$, $n \in \N$
  101. \[
  102. \int_{n_0}^{n+1} f(x) \d x = \sum_{k=n_0}^{n} \int_{k}^{k+1} f(x) \d x
  103. \quad \qquad \stackrel{f \text{ monoton fallend}}{\le } \qquad \quad
  104. \sum_{k=n_0}^{n} f(k) \cdot 1 \le \sum_{k=n_0}^{\infty} f(k) < \infty
  105. .\] $\implies \int_{n_0}^{\infty} f(x) \d x $ existiert.
  106. ,,$\impliedby$'' $\int_{n_0}^{\infty} f(x) \d x $ existiert. Dann gilt
  107. \begin{align*}
  108. \sum_{k=n_0}^{n} f(k) &= f(n_0) + \sum_{k=n_0}^{n-1} f(k+1) \\
  109. &\le f(n_0) + \sum_{k=n_0}^{n-1} \int_{k}^{k+1} f(t) \d t \\
  110. &\le f(n_0) + \int_{n_0}^{\infty} f(t) \d t
  111. < \infty \quad \forall n
  112. .\end{align*}
  113. $\implies$ die Reihe ist konvergent.
  114. \end{proof}
  115. \end{document}