Für Vorlesungen, bitte die Webseite verwenden. https://flavigny.de/lecture
Vous ne pouvez pas sélectionner plus de 25 sujets Les noms de sujets doivent commencer par une lettre ou un nombre, peuvent contenir des tirets ('-') et peuvent comporter jusqu'à 35 caractères.

256 lignes
13KB

  1. \documentclass[uebung]{../../../lecture}
  2. \usepackage[]{array}
  3. \usepackage[]{enumerate}
  4. \title{Lineare Algebra I: Übungsblatt 6}
  5. \author{Christian Merten, Mert Biyikli}
  6. \begin{document}
  7. \begin{tabular}{|c|m{1cm}|m{1cm}|m{1cm}|m{1cm}|m{1cm}|@{}m{0cm}@{}}
  8. \hline
  9. Aufgabe & \centering A1 & \centering A2 & \centering A3 & \centering A4 & \centering $\sum$ & \\[5mm] \hline
  10. Punkte & & & & & & \\[5mm] \hline
  11. \end{tabular}
  12. \begin{aufgabe}
  13. \begin{enumerate}[(a)]
  14. \item Beh.: Der UVR $V = \{(x_1, x_2) \in Q^{2} \mid x_1-x_2 = 0\} $ hat die Basis $\{(1,1)\} $.
  15. \begin{proof}
  16. $\{(1,1)\} $ ist offensichtlich linear unabhängig. Außerdem: Sei $v \in V$ beliebig, dann
  17. ex. ein $p \in \Q$, s.d. $v = (p, p)$. Damit: $v = p \cdot (1,1)$.
  18. \end{proof}
  19. \item Beh.: Der UVR $V = \{(x_1,x_2,\ldots,x_n) \mid 2x_1 + x_2 = 0\} $ hat die Basis\\
  20. $(v_i)_{i\in I} = \{(1, -2, 0, \ldots, 0), (0, 0, 1, \ldots, 0), \ldots, (0, \ldots, 1)\} $ mit
  21. $I = \{1, 3, 4, \ldots, n\} $.
  22. \begin{proof}
  23. Sei $v \in V$ beliebig, dann ex. $(a_1, a_3, \ldots, a_n) \in Q^{n-1}$ mit
  24. $v = (a_1, -2a_1, a_3, \ldots, a_n)$. Dann gilt:
  25. \begin{align*}
  26. v &= a_1 \cdot (1, -2, 0, \ldots, 0) + \sum_{i=3}^{n} a_i \cdot (0, \ldots, 0, 1, 0, \ldots, 0) \\
  27. &= a_1 \cdot v_1 + \sum_{i=3}^{n} a_i \cdot v_i
  28. .\end{align*}
  29. $\implies (v_i)_{i\in I}$ Erzeugendensystem
  30. Sei $i_0 \in I$ beliebig. Falls $i_0 = 1$.
  31. Dann ist $(1, -2, 0, \ldots, 0) \not\in \text{Lin}(v_i)_{i \in I \setminus \{ i_0 \}}$.
  32. Falls $ 3 \le i_0 \le n$: $(0, \ldots, 0, \underbrace{1}_{ i_0-\text{te Stelle}}, 0, \ldots, 0) \not\in \text{Lin}(v_i)_{i \in I \setminus \{i_0\} }$.
  33. $\implies (v_i)_{i\in I}$ minimal und damit Basis.
  34. \end{proof}
  35. \item Beh.: Der UVR ker $\partial$ hat falls char $K \not\in \{2, \ldots, n+1\} $, die Basis
  36. $\psi^{-1}(\{(1, 0, \ldots, 0)\}) $. Falls char $K \in \{2, \ldots, n+1\} $, hat
  37. ker $\partial$ die
  38. Basis $(b_i)_{i \in I} = \psi^{-1}(\{(1, 0, \ldots, 0),
  39. (0, 0, \ldots, 0, \underbrace{1}_{\text{char $K$-te Stelle}}, 0, \ldots, 0)\}) $
  40. mit $I = \{1, 2\} $.
  41. \begin{proof}
  42. Falls char $K \not\in \{2, \ldots, n+1\} $:
  43. \begin{align*}
  44. \text{ker } \partial &= \{f \in V \mid f(k) = 0 \qquad \forall k \in \{1, \ldots, n +1\} \} \\
  45. &= \psi^{-1}\left( \{(a, 0, \ldots, 0) \mid a \in K\} \right)
  46. .\end{align*}
  47. $\psi^{-1}(\{1, 0, \ldots, 0\}) $ ist offensichtlich
  48. linear unabhängig.
  49. Sei $v \in \text{ker } \partial$ beliebig, dann ex. $a \in K$ s.d.
  50. $v = \psi^{-1}((a, \ldots, 0)) = a \cdot \psi^{-1}((1, \ldots, 0))$.
  51. Falls char $K \in \{2, \ldots, n+1\}$:
  52. \begin{align*}
  53. \text{ker } \partial &= \{f \in V \mid f(k) = 0 \qquad \forall k \in \{1, \ldots, n +1\} \setminus \{\text{char }K\} \} \\
  54. &= \psi^{-1}( \{(a, 0, \ldots, 0, \underbrace{b}_{\text{char $K$-te Stelle}}, 0, \ldots, 0) \mid a \in K, b \in K\} )
  55. .\end{align*}
  56. $\{(1, 0, \ldots, 0), (0, \ldots, 0, 1,0, \ldots, 0)\} $
  57. ist Teilmenge der kanonischen Basis des $K^{n+2}$ und damit linear unabhängig und
  58. insbesondere $(b_i)_{i\in I}$ linear unabhängig.
  59. Sei $v \in \text{ker } \partial$ beliebig, dann ex. $a, b \in K$, s.d.
  60. \begin{align*}
  61. v &= \psi^{-1}\left( (a, 0, \ldots, 0, b, 0, \ldots, 0) \right) \\
  62. &= a \cdot \psi^{-1}\left( (1, 0, \ldots, 0) \right) + b \cdot \psi^{-1}\left( (0, \ldots, 0, 1, 0, \ldots, 0 \right) \\
  63. &= a \cdot b_1 + b \cdot b_2
  64. .\end{align*}
  65. \end{proof}
  66. \end{enumerate}
  67. \end{aufgabe}
  68. \begin{aufgabe}
  69. \begin{enumerate}[(a)]
  70. \item Beh.: $\varphi$ ist linear.
  71. Seien $v_1, v_2 \in V_1$ und $a \in K$ beliebig.
  72. \begin{proof} Homomorphismus
  73. \[
  74. \varphi(v_1 + v_2) = (v_1 + v_2) + V_2 = [v_1 + v_2] = [v_1] + [v_2]
  75. = (v_1 + V_2) + (v_2 + V_2)
  76. = \varphi(v_1) + \varphi(v_2)
  77. .\] Linearität
  78. \[
  79. \varphi(a v_1) = (a v_1) + V_2 = [a v_1] = a \cdot [v_1] = a \cdot \varphi(v_1)
  80. .\]
  81. \end{proof}
  82. \item Beh.: $\partial$ ist surjektiv.
  83. \begin{proof}
  84. Sei $v \in (V_1 + V_2)$ beliebig. Dann ist $[v] = v + V_2$ und es ex. $v_1 \in V_1$
  85. und $v_2 \in V_2$ mit $v = v_1 + v_2$.
  86. Zu zeigen: $\varphi(v_1) = [v_1] = [v]$.
  87. \[
  88. v - v_1 = v_1 + v_2 - v_1 = v_2 \in V_2 \implies v_1 \sim v_2
  89. .\]
  90. \end{proof}
  91. \item Beh.: ker $\partial = V_1 \cap V_2$
  92. \begin{proof}
  93. Das neutrale Element von $(V_1 + V_2) / V_2))$ ist $V_2$. Sei $v \in V$ beliebig.
  94. \begin{align*}
  95. &v \in V_1 \cap V_2 \\
  96. \iff &v \in V_1 \land v \in V_2 \\
  97. \iff &v \in V_1 \land [v] = V_2 \\
  98. \iff& \varphi(v) = V_2 \\
  99. \iff& v \in \text{ker } \varphi
  100. .\end{align*}
  101. \end{proof}
  102. \item Beh.: $V_1 / (V_1 \cap V_2) \stackrel{\sim }{=} (V_1 + V_2) / V_2$
  103. \begin{proof}
  104. Aus (c) folgt $V_1 \cap V_2 = \text{ker } \varphi$ und wegen $\varphi$ surjektiv ist
  105. $\text{im }\varphi = (V_1 + V_2) / V_2$. Mit Homomorphiesatz folgt:
  106. \begin{align*}
  107. V_1 / (V_1 \cap V_2) \stackrel{\sim }{=} (V_1 + V_2) / V_2
  108. .\end{align*}
  109. \end{proof}
  110. \end{enumerate}
  111. \end{aufgabe}
  112. \begin{aufgabe}
  113. \begin{enumerate}[(a)]
  114. \item Beh.: $U + W = V$
  115. \begin{proof}
  116. Wegen $(v_i)_{i\in I}$ Basis folgt
  117. \begin{align*}
  118. V &= \text{Lin}\left( (v_i)_{i\in I} \right) \\
  119. &= \left\{ \sum_{i \in I} \alpha_i v_i \mid (\alpha_i)_{i\in I} \in K^{(I)} \right\} \\
  120. &= \left\{ \sum_{j \in J} \alpha_j v_j + \sum_{i \in I \setminus J} \beta_i v_i \mid (\alpha_j)_{j \in J} \in K^{(J)}, (\beta_i)_{i\in I \setminus J} \in K^{(I \setminus J)}\right\} \\
  121. &= \left\{ \sum_{j \in J} \alpha_i v_i \mid (\alpha_j)_{j \in J} \in K^{(J)} \right\}
  122. + \left\{ \sum_{i \in I \setminus J} \beta_i v_i \mid (\beta_i)_{i\in I \setminus J} \in K^{(I \setminus J)} \right\} \\
  123. &= \text{Lin}( (v_j)_{i \in J}) + \text{Lin}((v_i)_{i \in I \setminus J}) \\
  124. &= U + W
  125. .\end{align*}
  126. \end{proof}
  127. \item Beh.: $U \cap W = \{0\} $
  128. \begin{proof}
  129. Zunächst: $0 = \sum_{i \in I \setminus J} 0 \cdot v_i = \sum_{j \in J} 0\cdot v_j \implies$
  130. $0 \in U \cap W$
  131. Sei $v \in U \cap W$ beliebig. Dann ex. ein $(\alpha_i)_{i\in I \setminus J} \in
  132. K^{(I \setminus J)}$ und ein $(\beta_j)_{j\in J} \in K^{(J)}$, s.d.
  133. \[
  134. v = \sum_{i \in I \setminus J} \alpha_i v_i = \sum_{j \in J} \beta_j v_j
  135. .\] Angenommen $v \neq 0$. Damit $\exists i \in I \setminus J\colon \alpha_i \neq 0$ und
  136. $\exists j \in J\colon \beta_j \neq 0$. Wegen $(v_i)_{i\in I}$ Basis folgt
  137. $(v_i)_{i \in I \setminus J} \cap (v_j)_{j\in J} = \emptyset$, also
  138. $(\alpha_i)_{i \in I \setminus J} \neq (\beta_j)_{j\in J}$. Das ist ein Widerspruch zur
  139. Eindeutigkeit der Darstellung durch Basisvektoren.
  140. \end{proof}
  141. \item Beh.: $(v_i + U)_{i \in I \setminus J}$ ist eine Basis von $V / U$.
  142. \begin{proof} Zu zeigen: $(v_i + U)_{i \in I \setminus J}$ ist linear unabhängig und
  143. Erzeugendensystem.
  144. \begin{enumerate}[(i)]
  145. \item Neutrales Element von $V / U$ ist $U$. Sei
  146. $(\alpha_i)_{i\in I \setminus J} \in K^{(I \setminus J)}$ mit
  147. \[
  148. \sum_{i \in I \setminus J} [\alpha_i v_i] = U
  149. .\]$\implies (\alpha_i v_i)_{i \in I \setminus J} \subset U$.
  150. Wegen $(\alpha_i v_i)_{i \in I \setminus J} \subset W$ und $V \cap W = \{0\}$, aber
  151. $0 \not\in (v_i)_{i \in I}$\\ $\implies \alpha_i = 0$ $\forall i \in I \setminus J$.
  152. \item Sei $v \in V$ beliebig. Zu zeigen:
  153. $\exists (\alpha_i)_{i \in I \setminus J} \in K^{(I \setminus J)}$:
  154. $[v] = \sum_{i \in I \setminus J} [\alpha_i v_i]$
  155. Falls $v \in U$: $[v] = U$: Für $\alpha_i = 0$ $\forall i \in I \setminus J$ folgt:
  156. \[
  157. \sum_{i \in I \setminus J} [0 \cdot v_i] = [0] = U = [v]
  158. .\]
  159. Falls $v \in W$: Dann ex. ein $(\alpha_i)_{i \in I \setminus J} \in K^{I \setminus J}$
  160. , s.d.
  161. \[
  162. v = \sum_{i \in I \setminus J} \alpha_i v_i
  163. .\]
  164. Dann gilt:
  165. \[
  166. \sum_{i \in I \setminus J} [\alpha_i v_i]
  167. = \left[ \sum_{i \in I \setminus J} \alpha_i v_i \right]
  168. = [ v ]
  169. .\]
  170. \end{enumerate}
  171. \end{proof}
  172. \end{enumerate}
  173. \end{aufgabe}
  174. \begin{aufgabe}
  175. \begin{enumerate}[(a)]
  176. \item Beh.: Für jedes $i \in I$ existiert genau ein $v^{*}_i \in V^{*}$ derart, dass
  177. \[
  178. v^{*}_{i}(v_j) = \begin{cases}
  179. 1 & \text{falls } i = j \\
  180. 0 & \text{falls } i \neq j
  181. \end{cases}
  182. .\]
  183. \begin{proof}
  184. Sei $i \in I$ beliebig. Für die Basisvektoren $(v_i)_{i\in I}$ ist $v^{*}_i$ eindeutig
  185. definiert.
  186. Für $v \in V$ ex. ein $(\alpha_i)_{i \in I} \in K^{(I)}$, s.d.
  187. \[
  188. v = \sum_{i \in I} \alpha_i v_i
  189. .\]
  190. Aufgrund der Linearität von $v^{*}_i$ ist $v^{*}_i(v)$ eindeutig definiert durch:
  191. \[
  192. v^{*}_i(v) = v^{*}_i\left(\sum_{j \in I} \alpha_j v_j\right)
  193. = \sum_{j \in I} v^{*}_i(\alpha_j v_j)
  194. = \sum_{j \in I} \alpha_j v^{*}_i(v_j)
  195. .\] Damit ist $v^{*}_i$ wohldefiniert und damit eindeutig bestimmt.
  196. \end{proof}
  197. \item Beh.: Die Familie $(v^{*}_i)_{i \in I}$ ist linear unabhängig.
  198. \begin{proof}
  199. Sei $(\alpha_i)_{i\in I} \in K^{(I)}$ mit $\sum_{i \in I} \alpha_i v^{*}_i = 0$.
  200. Angenommen: $\exists i_0 \in I \colon \alpha_{i_0} \neq 0$. Das heißt:
  201. \begin{align*}
  202. &\alpha_{i_0} \cdot v^{*}_{i_0} + \sum_{i \in I \setminus \{ i_0 \} } \alpha_i v^{*}_{i} = 0 \\
  203. \implies & \alpha_{i_0} \cdot v^{*}_{i_0} = - \sum_{i \in I \setminus \{ i_0 \} } \alpha_i v^{*}_{i} \\
  204. \implies & \alpha_{i_0} \cdot v^{*}_{i_0}(v_{i_0}) = \alpha_{i_0} = - \sum_{i \in I \setminus \{ i_0 \} } \alpha_i v^{*}_{i}(v_{i_0})
  205. .\end{align*}
  206. Wegen $\forall i \in I \setminus \{i_0\} \colon v_i^{*}(v_{i_0}) = 0$, folgt
  207. \[
  208. \alpha_{i_0} = - \sum_{i \in I \setminus \{ i_0 \} } \alpha_i \cdot 0
  209. = 0
  210. .\] Widerspruch zur Annahme $\alpha_{i_0} \neq 0$. $\implies (v^{*}_i)_{i\in I}$ linear unabhängig
  211. \end{proof}
  212. \item Beh.: Ist $I$ nicht endlich, so ist $(v^{*}_{i})_{i \in I}$ keine Basis von $V^{*}$.
  213. \begin{proof}
  214. $I$ ist nicht endlich.
  215. Zu zeigen: $(v^{*}_i)_{i\in I}$ ist nicht Erzeugendensystem von $V^{*}$.
  216. Sei $f^{*} \in V^{*}$ und $v \in V$. Wegen $(v_i)_{i\in I}$ Basis, ex.
  217. $(\beta_i)_{i \in I} \in K^{I}$, s.d. $v = \sum_{i \in I} \beta_i v_i$.
  218. Angenommen es ex. $(\alpha_i)_{ i \in I} \in K^{I}$, s.d.
  219. \begin{align*}
  220. f^{*}(v) &= \sum_{i \in I} \alpha_i v^{*}_i(v) \\
  221. &= \sum_{i \in I} \alpha_i v^{*}_i \left( \sum_{i \in I} \beta_i v_i \right) \\
  222. &= \sum_{i \in I} \alpha_i \sum_{i \in I} \beta_j v^{*}_i(v_j) \\
  223. &= \sum_{i \in I} \alpha_i \beta_i
  224. .\end{align*}
  225. Wegen $\alpha_i$ und $\beta_i$ i.A. nicht endlich, ist die Summe nicht bestimmt.
  226. Widerspruch $\implies (v^{*}_i)_{i\in I}$ ist kein Erzeugendensystem
  227. \end{proof}
  228. \end{enumerate}
  229. \end{aufgabe}
  230. \end{document}