Browse Source

add la9

master
flavis 6 years ago
parent
commit
63a0f1f7e5
2 changed files with 377 additions and 0 deletions
  1. BIN
      ws2019/la/uebungen/la9.pdf
  2. +377
    -0
      ws2019/la/uebungen/la9.tex

BIN
ws2019/la/uebungen/la9.pdf View File


+ 377
- 0
ws2019/la/uebungen/la9.tex View File

@@ -0,0 +1,377 @@
\documentclass[uebung]{../../../lecture}

\author{Christian Merten}
\title{Lineare Algebra 1: Übungsblatt Nr. 9}

\usepackage[]{gauss}

\begin{document}

\punkte

\begin{aufgabe}
\begin{enumerate}[(a)]
\item Es seien $f\colon V \to W$ und $g: W \to V$ lineare Abbildungen
zwischen $V$ und $W$ Vektorräumen.

Beh.: Es existiert genau dann ein $v \in V \setminus \{0\} $ mit $(g \circ f)(v) = v$, wenn
es ein $w \in W \setminus \{0\} $ gibt mit $(f \circ g)(w) = w$.
\begin{proof}
,,$\implies$'' Es sei $w \in W$ mit $(f \circ g)(w) = w$. Dann
definiere $v := g(w)$. Wegen $f(g(w)) = f(v) = w$ folgt $g(f(v)) = g(w) = v$.

,,$\impliedby$'' folgt analog.
\end{proof}
\item Es sei $A \in M_{n,m}(K)$ und $B \in M_{m,n}(K)$.

Beh.: $E_n - AB$ invertierbar $\iff$ $E_m - BA$ invertierbar.
\begin{proof}
,,$\implies$'' Es seien $a\colon K^{m} \to K^{n}$ und $b\colon K^{n} \to K^{m}$ die
zu $A$ und $B$ gehörigen Abbildungen.
Da $E_{n} - AB$ invertierbar, folgt $id_{K^{n}} - a \circ b$ ist Automorphismus.
Also ist zu zeigen, dass
der Endomorphismus $id_{K^{m}} - b \circ a$ bijektiv ist.

Da $id_{K^{n}} - a \circ b$ bijektiv, insbesondere injektiv ist, folgt
\begin{align*}
&\text{ker}(id_{K^{n}} - a \circ b) = \{0\} \\
\implies & id_{K^{n}}(v) - a(b(v)) \neq 0 \quad \forall v \in V \setminus \{0\} \\
\implies &v \neq a(b(v)) \quad \forall v \in V \setminus \{0\}
\intertext{Sei nun $w \in K^{m}$ mit $id_{K^{m}} - b(a(w)) = 0$.}
\implies & w = b(a(w)) \\
\stackrel{\text{1a)}}{\implies} &w = 0
.\end{align*}
Damit ist $id_{K^{m}} - b \circ a$ ein injektiver Endomorphismus, also
auch bijektiv, also Automorphismus.\\
$\implies E_m - BA$ invertierbar.

,,$\impliedby$'' folgt analog.
\end{proof}
\end{enumerate}
\end{aufgabe}

\begin{aufgabe} Es sei $K$ Körper und $A \in M_{n,m}(K)$ und $B \in M_{m,n}(K)$ mit $ABA = A$.
\begin{enumerate}[(a)]
\item Beh.: $\text{ker } A = \{x - BAx \mid x \in K^{m}\} $
\begin{proof}
Zz.: $\text{ker } A \subset \{x - BAx \mid x \in K^{m}\} $
Sei $x \in \text{ker } A$, d.h. $Ax = 0$, damit:
\[
x - BAx = x - B\cdot 0 = x
.\]

Zz.: $\{x - BAx \mid x \in K^{m}\} \subset \text{ker } A$

Sei $r \in K^{m}$, dann $x := r - BAr$. Damit folgt:
\begin{align*}
Ax = Ar - ABAr \stackrel{ABA=A}{=} Ar - Ar = 0
.\end{align*}
\end{proof}
\item Beh.: $Ax = b$ hat eine Lösung $\iff ABb = b$
\begin{proof}
\begin{align*}
& Ax = b \text{ hat eine Lösung} \\
\iff & b \in \text{Bild}(A) \\
\iff & \exists x \in K^{m}\colon Ax = ABAx = AB(Ax) = b \\
\iff & ABb = b
.\end{align*}
\end{proof}

Beh.: $L := \{x \in K^{m} \mid Ax = b\} = \{Bb + x' - BAx' \mid x' \in K^{m}\} $
\begin{proof}
\begin{enumerate}[(i)]
\item Zz.: $L \subset \{Bb + x - BAx \mid x \in K^{m}\} $,

Sei $x \in L$ beliebig, d.h. $Ax = b$. Nun g.z.z
$\exists r \in K^{m}\colon x = Bb + r - BAr$. Wähle $k := x - Bb \in K^{m}$. Damit:
\begin{align*}
&Ak = Ax - ABb \stackrel{ABb = b}{=} b - b = 0 \\
\implies &k \in \text{ker}(A)\\
\stackrel{(a)}{\implies} & \exists r \in K^{m}\colon k = r - BAr. \text{ Fixiere }r \\
\implies & Bb + r - BAr = Bb + k = Bb + x - Bb = x
.\end{align*}
\item Zz.: $\{Bb + x - BAx \mid x \in K^{m}\} \subset L$.

Sei $r \in K^{m}$ beliebig, dann definiere $x := Bb + r - BAr \in K^{m}$.
Nun g.z.z. $Ax = b$.
\begin{align*}
Ax = ABb + Ar - ABAr \stackrel{ABb = b}{=} b + Ar - ABAr
\stackrel{ABA = A}{=} b
.\end{align*}
\end{enumerate}
\end{proof}
\end{enumerate}
\end{aufgabe}

\begin{aufgabe}
\begin{align*}
&\begin{gmatrix}[p]
1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 0
\rowops
\add[-1]{0}{2}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0
\rowops
\add[-1]{1}{0}
\end{gmatrix}
\to
\begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}
\intertext{$\implies$ Rang 2}
&\begin{gmatrix}[p]
1 & 1 & 0 \\ 2 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1
\rowops
\add[-2]{0}{1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 0 \\ 1 & 1 & 1
\rowops
\add[-1]{0}{2}
\mult{1}{\scriptstyle\cdot-1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1
\rowops
\add[-1]{1}{0}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1
\end{gmatrix}
\intertext{$\implies$ Rang 3}
&\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 & 2 \\ 1 & 1 & 4
\rowops
\add[-1]{0}{1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 0 & 2 \\ 0 & 1 & 2
\rowops
\end{gmatrix}
\intertext{$\implies$ Rang 2}
&\begin{gmatrix}[p]
1 & 2 & 1 \\ 2 & 4 & 2
\rowops
\add[-2]{0}{1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 2 & 1 \\ 0 & 0 & 0
\end{gmatrix}
\intertext{$\implies$ Rang 1}
\intertext{Für $a = 1$ folgt direkt:}
&\begin{gmatrix}[p]
a & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ a & 1 & a
\end{gmatrix}
=
\begin{gmatrix}[p] 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1
\rowops
\add[-1]{0}{1}
\add[-1]{0}{2}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0
\end{gmatrix}
\intertext{$\implies$ Rang 1 \\Für $a = -1$ folgt}
&\begin{gmatrix}[p]
a & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ a & 1 & a
\end{gmatrix}
=
\begin{gmatrix}[p] -1 & 1 & -1 \\ 1 & -1 & 1 \\ -1 & 1 & -1
\rowops
\add{0}{1}
\add[-1]{0}{2}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0
\end{gmatrix}
\intertext{$\implies$ Rang 0\\ Für $a \neq 1 \land a \neq -1 \implies 1 - a^2 \neq 0$, damit:}
&\begin{gmatrix}[p]
a & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ a & 1 & a
\rowops
\add[-1]{0}{2}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] a & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ 0 & 0 & 0
\rowops
\swap{0}{1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & a & 1 \\ a & 1 & a \\ 0 & 0 & 0
\rowops
\add[-a]{0}{1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p] 1 & a & 1 \\ 0 & 1-a^2 & 0 \\ 0 & 0 & 0
\rowops
\mult{1}{\scriptstyle\cdot \frac{1}{1-a^2}}
\end{gmatrix}\\
\to
&\begin{gmatrix}[p] 1 & a & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0
\rowops
\add[-a]{1}{0}
\end{gmatrix}
\to
\begin{pmatrix}
1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0
\end{pmatrix}
.\end{align*}
$\implies$ Rang 2
\end{aufgabe}

\begin{aufgabe}
\begin{enumerate}[(a)]
\item Beh.: $\underline{v} = \left( (1,2)^{t}, (0, -1)^{t} \right) $ ist Basis von $\Q^{2}$.
\begin{proof}
Zu zeigen.: $\underline{v}$ ist linear unabhängig
Seien $a, b \in \Q$ mit
\begin{align*}
&a \cdot \binom{1}{2} + b \binom{0}{-1} = 0 \\
\implies & a = 0 \land 2a -b = 0 \implies b = 0
.\end{align*}
$\implies$ $\underline{v}$ ist linear unabhängig wegen $\text{dim } \Q^{2} = 2$ eine Basis
von $\Q^{2}$.
\end{proof}
Beh.: $\underline{w} = \left( (1,1)^{t}, (3,2)^{t} \right) $ is Basis von $\Q^{2}$
\begin{proof}
Zu zeigen.: $\underline{v}$ ist linear unabhängig
Seien $a, b \in \Q$ mit
\begin{align*}
&a \cdot \binom{1}{1} + b \binom{3}{2} = 0 \\
\implies & a + 3b = 0 \land a +2b = 0
\implies b = a = 0
.\end{align*}
$\implies$ $\underline{v}$ ist linear unabhängig wegen $\text{dim } \Q^{2} = 2$ eine Basis
von $\Q^{2}$.
\end{proof}

Beh.:
\[
T = M_{\underline{e}}^{\underline{v}}(\text{id}_V) =
\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & -1 \end{pmatrix}
.\]
\begin{proof}
Zu Überprüfen für die zwei Basisvektoren aus $\underline{v}$.
\begin{enumerate}[(i)]
\item $v_1 = (1,2)^{t}$. $\phi(v_1) = (1,0)^{t}$.
\begin{align*}
\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & -1 \end{pmatrix}
\cdot \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \end{pmatrix}
= \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \end{pmatrix}
.\end{align*}
\item $v_2 = (0,-1)^{t}$. $\phi(v_2) = (0,1)^{t}$.
\begin{align*}
\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & -1 \end{pmatrix}
\cdot \begin{pmatrix} 0 \\ 1 \end{pmatrix}
= \begin{pmatrix} 0 \\ -1 \end{pmatrix}
.\end{align*}
\end{enumerate}
\end{proof}

Beh.:
\[
T = M_{\underline{e}}^{\underline{w}}(\text{id}_V) =
\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 3 & 2 \end{pmatrix}
.\]
\begin{proof}
Zu Überprüfen für die zwei Basisvektoren aus $\underline{w}$.
\begin{enumerate}[(i)]
\item $w_1 = (1,1)^{t}$. $\phi(w_1) = (1,0)^{t}$.
\begin{align*}
\begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 1 & 2 \end{pmatrix}
\cdot \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \end{pmatrix}
= \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \end{pmatrix}
.\end{align*}
\item $w_2 = (3,2)^{t}$. $\phi(w_2) = (0,1)^{t}$.
\begin{align*}
\begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 1 & 2 \end{pmatrix}
\cdot \begin{pmatrix} 0 \\ 1 \end{pmatrix}
= \begin{pmatrix} 3 \\ 2 \end{pmatrix}
.\end{align*}
\end{enumerate}
\end{proof}
\item
\begin{align*}
&\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 2 & -1
\end{gmatrix}
\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 0 & 1
\rowops
\add[-2]{0}{1}
\mult{1}{\scriptstyle\cdot -1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 0 & 1
\end{gmatrix}
\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 2 & -1
\end{gmatrix}
\intertext{$\implies T = \left(M_{\underline{e}}^{\underline{v}}\right)^{-1} =
\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 2 & -1 \end{pmatrix}$ }
&\begin{gmatrix}[p]
1 & 3 \\ 1 & 2
\end{gmatrix}
\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 0 & 1
\rowops
\add[-1]{0}{1}
\mult{1}{\scriptstyle\cdot -1}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p]
1 & 3 \\ 0 & 1
\end{gmatrix}
\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 1 & -1
\rowops
\add[-3]{1}{0}
\end{gmatrix}
\to
\begin{gmatrix}[p]
1 & 0 \\ 0 & 1
\end{gmatrix}
\begin{gmatrix}[p]
-2 & 3 \\ 1 & -1
\end{gmatrix}
.\end{align*}
$\implies S = \left(M_{\underline{e}}^{\underline{w}}\right)^{-1} =
\begin{pmatrix} -2 & 3 \\ 1 & -1 \end{pmatrix}$
\item $M_{\underline{e}}^{\underline{e}}(f) = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ -1 & -1 \end{pmatrix} $
durch ablesen, die restlichen Matrizen ergeben sich durch Multiplikation:
\begin{align*}
&M_{\underline{v}}^{\underline{v}}(f)
= M_{\underline{v}}^{\underline{e}}(\text{id}_V) \cdot M_{\underline{e}}^{\underline{e}}(f)
\cdot M_{\underline{e}}^{\underline{v}}(\text{id}_V)
= \begin{pmatrix} 5 & -2 \\ -3 & 1 \end{pmatrix} \\
&M_{\underline{w}}^{\underline{w}}(f)
= M_{\underline{w}}^{\underline{e}}(\text{id}_V) \cdot M_{\underline{e}}^{\underline{e}}(f)
\cdot M_{\underline{e}}^{\underline{w}}(\text{id}_V)
= \begin{pmatrix} -12 & -29 \\ 5 & 12 \end{pmatrix} \\
&M_{\underline{v}}^{\underline{w}}(\text{id}_{V})
= M_{\underline{v}}^{\underline{e}}(\text{id}_V)
\cdot M_{\underline{e}}^{\underline{w}}(\text{id}_V)
= \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 1 & 4 \end{pmatrix}
.\end{align*}
\item
\begin{align*}
AC - CB = M_{\underline{v}}^{\underline{v}}(f)
\cdot M_{\underline{v}}^{\underline{w}}(\text{id}_V)
- M_{\underline{v}}^{\underline{w}}(\text{id}_V)
\cdot M_{\underline{w}}^{\underline{w}}(f)
= M_{\underline{v}}^{\underline{w}}(f)
- M_{\underline{v}}^{\underline{w}}(f)
= 0
.\end{align*}
\end{enumerate}
\end{aufgabe}

\end{document}

Loading…
Cancel
Save