| @@ -0,0 +1,94 @@ | |||
| \documentclass[uebung]{../../../lecture} | |||
| \begin{document} | |||
| \title{Theo II: Übungsblatt 4} | |||
| \author{Christian Merten} | |||
| \punkte[2] | |||
| \begin{aufgabe} | |||
| In Zylinderkoordinaten ist | |||
| \begin{align*} | |||
| \vec{x} = \rho \vec{e}_{\rho} + z \vec{e}_{z} | |||
| \implies \dot{\vec{x}} = \dot{\rho} \vec{e}_{\varphi} + \rho \dot{\varphi} \vec{e}_{\varphi} | |||
| + \dot{z} \vec{e}_{z} | |||
| \implies \dot{\vec{x}}^2 = \dot{\rho}^2 + \rho^2 \dot{\varphi}^2 + \dot{z}^2 | |||
| .\end{align*} Damit folgt | |||
| \begin{align*} | |||
| L &= \frac{m}{2} \left(\dot{\rho}^2 + \rho^2 \dot{\varphi}^2 + \dot{z}^2\right) - V(\rho) | |||
| \intertext{Damit folgt für die verallgemeinerten Impulse} | |||
| \frac{\partial L}{\partial \dot{\rho}} &= m \dot{\rho} =: p_{\rho} \\ | |||
| \frac{\partial L}{\partial \dot{\varphi}} &= m \rho^2 \dot{\varphi} := p_{\varphi} \\ | |||
| \frac{\partial L}{\partial \dot{z}} &= m \dot{z} =: p_z | |||
| \intertext{Damit folgt die Hamiltonfunktion} | |||
| H(\vec{p}, \vec{q}) &= \frac{p_{\rho}^2}{m} + \frac{p_{\varphi}^2}{m \rho^2} + \frac{p_z^2}{m} | |||
| - \frac{m}{2} \left( \frac{p_{\rho}^2}{m^2} + \rho^2 \frac{p_{\varphi}^2}{m^2 \rho^{4}} | |||
| + \frac{p_{z}^2}{m^2}\right) + V(\rho)\\ | |||
| &= \frac{2}{m} \left( p_{\rho}^2 + \frac{p_{\varphi}^2}{\rho^2} + p_{z}^2 \right) + V(\rho) | |||
| \intertext{Als Erhaltungsgrößen folgen damit sofort} | |||
| \frac{\partial L}{\partial \varphi} &= 0 \implies \frac{\d}{\d t} p_{\varphi} = 0 \\ | |||
| \frac{\partial L}{\partial z} &= 0 \implies \frac{\d}{\d t} p_{z} = 0 \\ | |||
| \frac{\partial H}{\partial t} &= 0 \implies \frac{\d}{\d t} H = 0 \implies E = \text{konst} | |||
| .\end{align*} | |||
| \end{aufgabe} | |||
| \begin{aufgabe}[Brachistochrone] | |||
| \begin{align*} | |||
| T[f] = \frac{1}{\sqrt{2g} } \int_{x_0}^{x_E} \sqrt{\frac{1 + [f'(x)]^2}{f(x)}} \d x | |||
| .\end{align*} | |||
| \begin{enumerate}[a)] | |||
| \item Die Lagrange Funktion und der verallgemeinerte Impuls sind damit gegeben als | |||
| \begin{align*} | |||
| L &= \frac{\sqrt{1 + f'^2} }{\sqrt{2gf} } \\ | |||
| p &= \frac{\partial L}{\partial f'} = \frac{f'}{\sqrt{2 g f( 1+f'^2)}} | |||
| \intertext{Damit folgt für die Hamilton-Funktion, ausgedrückt durch $f'$ statt $p$} | |||
| H(f, f') &= \frac{f'^2}{\sqrt{2 g f(1+f'^2)} } - \frac{\sqrt{1 + f'^2} }{\sqrt{2gf} } \\ | |||
| &= - \frac{1}{\sqrt{2 g f (1 + f'^2)}} | |||
| \intertext{Wegen $\frac{\partial H}{\partial t}$, folgt für die Konstante $E > 0$} | |||
| E &:= - H = \frac{1}{\sqrt{2 g f(1+f'^2)} } | |||
| .\end{align*} | |||
| Damit folgt als DGL | |||
| \[ | |||
| E \sqrt{2 g f (1+ f'^2)} = 1 | |||
| .\] | |||
| \item Mit $f(\varphi) = \frac{1 - \cos\varphi}{4 g E^2}$ und | |||
| $ x(\varphi) = \frac{\varphi - \sin\varphi}{4 g E^2}$ folgt | |||
| \begin{align*} | |||
| \frac{\d f}{\d x} = \frac{\d f}{\d \varphi} \frac{\d \varphi}{\d x} | |||
| = \frac{\sin \varphi}{1 - \cos \varphi} | |||
| .\end{align*} | |||
| Damit folgt | |||
| \[ | |||
| E \sqrt{2g \frac{1 - \cos \varphi}{4gE^2} \left( 1 + \frac{\sin^2\varphi}{(1 - \cos\varphi)^2} | |||
| \right) } | |||
| = \sqrt{\frac{1 - \cos\varphi}{2} + \frac{1 + \cos\varphi}{2}} = 1 | |||
| .\] | |||
| \end{enumerate} | |||
| \end{aufgabe} | |||
| \begin{aufgabe}[Verständnisfragen] | |||
| \begin{enumerate}[a)] | |||
| \item Koordinaten von denen die Lagrange Funktion nicht explizit abhängt, | |||
| heißen zyklisch. Dann ist der kanonisch konjugierte Impuls zeitlich konstant. | |||
| Ihr Nullpunkt kann beliebig verschoben werden, ohne die Bewegungsgleichungen | |||
| zu ändern: | |||
| \[ | |||
| q_i \to q_i + c | |||
| .\] | |||
| \item Das Hamilton'sche Prinzip besagt, dass die Wirkung entlang der wirklichen | |||
| Bahn eines Massenpunkts zwischen zwei Punkten extremal wird. Die Wirkung | |||
| ist das Zeitintegral über die Lagrange Funktion: | |||
| \[ | |||
| \delta S[q(t)] = \delta \left[\int_{t_0}^{t_1} L(q, \dot{q}, t) \d t \right] = 0 | |||
| .\] | |||
| \item Nein. Die Lagrange-Funktion kann um die Zeitableitung einer beliebigen Funktion $f(q, t)$ | |||
| ergänzt werden | |||
| \[ | |||
| L \to L + \frac{\d f(q, t)}{\d t} | |||
| ,\] denn dadurch ändert sich die Wirkung nur um einen konstanten Term, der | |||
| bei der Variation verschwindet. Deshalb bleiben die Bewegungsgleichungen unverändert. | |||
| \end{enumerate} | |||
| \end{aufgabe} | |||
| \end{document} | |||