| @@ -0,0 +1,94 @@ | |||||
| \documentclass[uebung]{../../../lecture} | |||||
| \begin{document} | |||||
| \title{Theo II: Übungsblatt 4} | |||||
| \author{Christian Merten} | |||||
| \punkte[2] | |||||
| \begin{aufgabe} | |||||
| In Zylinderkoordinaten ist | |||||
| \begin{align*} | |||||
| \vec{x} = \rho \vec{e}_{\rho} + z \vec{e}_{z} | |||||
| \implies \dot{\vec{x}} = \dot{\rho} \vec{e}_{\varphi} + \rho \dot{\varphi} \vec{e}_{\varphi} | |||||
| + \dot{z} \vec{e}_{z} | |||||
| \implies \dot{\vec{x}}^2 = \dot{\rho}^2 + \rho^2 \dot{\varphi}^2 + \dot{z}^2 | |||||
| .\end{align*} Damit folgt | |||||
| \begin{align*} | |||||
| L &= \frac{m}{2} \left(\dot{\rho}^2 + \rho^2 \dot{\varphi}^2 + \dot{z}^2\right) - V(\rho) | |||||
| \intertext{Damit folgt für die verallgemeinerten Impulse} | |||||
| \frac{\partial L}{\partial \dot{\rho}} &= m \dot{\rho} =: p_{\rho} \\ | |||||
| \frac{\partial L}{\partial \dot{\varphi}} &= m \rho^2 \dot{\varphi} := p_{\varphi} \\ | |||||
| \frac{\partial L}{\partial \dot{z}} &= m \dot{z} =: p_z | |||||
| \intertext{Damit folgt die Hamiltonfunktion} | |||||
| H(\vec{p}, \vec{q}) &= \frac{p_{\rho}^2}{m} + \frac{p_{\varphi}^2}{m \rho^2} + \frac{p_z^2}{m} | |||||
| - \frac{m}{2} \left( \frac{p_{\rho}^2}{m^2} + \rho^2 \frac{p_{\varphi}^2}{m^2 \rho^{4}} | |||||
| + \frac{p_{z}^2}{m^2}\right) + V(\rho)\\ | |||||
| &= \frac{2}{m} \left( p_{\rho}^2 + \frac{p_{\varphi}^2}{\rho^2} + p_{z}^2 \right) + V(\rho) | |||||
| \intertext{Als Erhaltungsgrößen folgen damit sofort} | |||||
| \frac{\partial L}{\partial \varphi} &= 0 \implies \frac{\d}{\d t} p_{\varphi} = 0 \\ | |||||
| \frac{\partial L}{\partial z} &= 0 \implies \frac{\d}{\d t} p_{z} = 0 \\ | |||||
| \frac{\partial H}{\partial t} &= 0 \implies \frac{\d}{\d t} H = 0 \implies E = \text{konst} | |||||
| .\end{align*} | |||||
| \end{aufgabe} | |||||
| \begin{aufgabe}[Brachistochrone] | |||||
| \begin{align*} | |||||
| T[f] = \frac{1}{\sqrt{2g} } \int_{x_0}^{x_E} \sqrt{\frac{1 + [f'(x)]^2}{f(x)}} \d x | |||||
| .\end{align*} | |||||
| \begin{enumerate}[a)] | |||||
| \item Die Lagrange Funktion und der verallgemeinerte Impuls sind damit gegeben als | |||||
| \begin{align*} | |||||
| L &= \frac{\sqrt{1 + f'^2} }{\sqrt{2gf} } \\ | |||||
| p &= \frac{\partial L}{\partial f'} = \frac{f'}{\sqrt{2 g f( 1+f'^2)}} | |||||
| \intertext{Damit folgt für die Hamilton-Funktion, ausgedrückt durch $f'$ statt $p$} | |||||
| H(f, f') &= \frac{f'^2}{\sqrt{2 g f(1+f'^2)} } - \frac{\sqrt{1 + f'^2} }{\sqrt{2gf} } \\ | |||||
| &= - \frac{1}{\sqrt{2 g f (1 + f'^2)}} | |||||
| \intertext{Wegen $\frac{\partial H}{\partial t}$, folgt für die Konstante $E > 0$} | |||||
| E &:= - H = \frac{1}{\sqrt{2 g f(1+f'^2)} } | |||||
| .\end{align*} | |||||
| Damit folgt als DGL | |||||
| \[ | |||||
| E \sqrt{2 g f (1+ f'^2)} = 1 | |||||
| .\] | |||||
| \item Mit $f(\varphi) = \frac{1 - \cos\varphi}{4 g E^2}$ und | |||||
| $ x(\varphi) = \frac{\varphi - \sin\varphi}{4 g E^2}$ folgt | |||||
| \begin{align*} | |||||
| \frac{\d f}{\d x} = \frac{\d f}{\d \varphi} \frac{\d \varphi}{\d x} | |||||
| = \frac{\sin \varphi}{1 - \cos \varphi} | |||||
| .\end{align*} | |||||
| Damit folgt | |||||
| \[ | |||||
| E \sqrt{2g \frac{1 - \cos \varphi}{4gE^2} \left( 1 + \frac{\sin^2\varphi}{(1 - \cos\varphi)^2} | |||||
| \right) } | |||||
| = \sqrt{\frac{1 - \cos\varphi}{2} + \frac{1 + \cos\varphi}{2}} = 1 | |||||
| .\] | |||||
| \end{enumerate} | |||||
| \end{aufgabe} | |||||
| \begin{aufgabe}[Verständnisfragen] | |||||
| \begin{enumerate}[a)] | |||||
| \item Koordinaten von denen die Lagrange Funktion nicht explizit abhängt, | |||||
| heißen zyklisch. Dann ist der kanonisch konjugierte Impuls zeitlich konstant. | |||||
| Ihr Nullpunkt kann beliebig verschoben werden, ohne die Bewegungsgleichungen | |||||
| zu ändern: | |||||
| \[ | |||||
| q_i \to q_i + c | |||||
| .\] | |||||
| \item Das Hamilton'sche Prinzip besagt, dass die Wirkung entlang der wirklichen | |||||
| Bahn eines Massenpunkts zwischen zwei Punkten extremal wird. Die Wirkung | |||||
| ist das Zeitintegral über die Lagrange Funktion: | |||||
| \[ | |||||
| \delta S[q(t)] = \delta \left[\int_{t_0}^{t_1} L(q, \dot{q}, t) \d t \right] = 0 | |||||
| .\] | |||||
| \item Nein. Die Lagrange-Funktion kann um die Zeitableitung einer beliebigen Funktion $f(q, t)$ | |||||
| ergänzt werden | |||||
| \[ | |||||
| L \to L + \frac{\d f(q, t)}{\d t} | |||||
| ,\] denn dadurch ändert sich die Wirkung nur um einen konstanten Term, der | |||||
| bei der Variation verschwindet. Deshalb bleiben die Bewegungsgleichungen unverändert. | |||||
| \end{enumerate} | |||||
| \end{aufgabe} | |||||
| \end{document} | |||||