Für Vorlesungen, bitte die Webseite verwenden. https://flavigny.de/lecture
選択できるのは25トピックまでです。 トピックは、先頭が英数字で、英数字とダッシュ('-')を使用した35文字以内のものにしてください。

296 行
14KB

  1. \documentclass[uebung]{../../../lecture}
  2. \begin{document}
  3. \title{Analysis II: Übungsblatt 2}
  4. \author{Leon Burgard, Christian Merten}
  5. \punkte
  6. \begin{aufgabe}
  7. Für $n \in N_0$ bezeichne $P_n$ das Legendre Polynom.
  8. \[
  9. P_n(x) := \frac{1}{2^{n}n!} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  10. .\]
  11. $\forall n, m \in \N_0$, $n \ge m$, $0 \le k \le n$ gilt zudem nach Aufgabenstellung:
  12. \begin{align*}
  13. \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  14. \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x
  15. &= (-1)^{m+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}}
  16. (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{m+k}}{\d x^{m+k}}(x^2-1)^{m}\d x \quad (*)
  17. .\end{align*}
  18. \begin{enumerate}[(a)]
  19. \item Beh.:
  20. \[
  21. \int_{-1}^{1} P_n(x)P_m(x) \d x = 0 \qquad \forall n, m \in \N_0, n \neq m
  22. .\]
  23. \begin{proof}
  24. Seien $n, m \in \N_0$ mit $n \neq m$ beliebig. O.B.d.A.: $n > m$. Dann gilt
  25. \begin{align*}
  26. \int_{-1}^{1} P_n(x) P_m(x) \d x
  27. &= \frac{1}{2^{n} 2^{m} n! m!}
  28. \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  29. \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x
  30. .\end{align*}
  31. Zu zeigen:
  32. \[
  33. \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  34. \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x = 0
  35. .\] Mit $(*)$ und $k = m+1 \le n$ folgt
  36. \begin{align*}
  37. \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  38. \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x
  39. &= (-1)^{m+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-m-1}}{\d x^{n-m-1}}
  40. (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{2m+1}}{\d x^{2m+1}}(x^2-1)^{m}\d x
  41. .\end{align*}
  42. Wegen $\text{deg } (x^2-1)^{m} = 2^{m}$ folgt
  43. $\frac{\mathrm{d}^{2m+1}}{\d x^{2m+1}}(x^2-1)^{m} = 0$. Damit folgt
  44. \begin{align*}
  45. \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  46. \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x
  47. &= 0
  48. .\end{align*}
  49. \end{proof}
  50. \item Beh.: Für ein festes $n \in \N_0$ gilt $\forall k \in \N_0$ mit $0 \le k \le n$:
  51. \[
  52. \int_{-1}^{1} (1-x)^{n}(1+x)^{n} \d x
  53. = \frac{(n!)^2}{(n-k)!(n+k)!}
  54. \int_{-1}^{1} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k} \d x
  55. .\]
  56. \begin{proof}
  57. Sei $n \in \N_0$ beliebig. Beweis per Induktion nach $k$. $k = 0$: trivial.
  58. Es existiere ein $k \in \N_0$ mit $k < n$ mit Beh. Dann folgt für $k+1$ mit
  59. partieller Integration:
  60. \begin{align*}
  61. \frac{(n!)^2}{(n-k-1)!(n+k+1)!}&
  62. \int_{-1}^{1} (1-x)^{n-k-1}(1+x)^{n+k+1} \d x \\
  63. =& \frac{(n!)^2}{(n-k-1)!(n+k+1)!}
  64. \Big(\underbrace{- \frac{1}{n-k} (1-x)^{n-k} (1+x)^{n+k+1} \Big|_{-1}^{1}}_{=0} \\ &+\int_{-1}^{1} \frac{n+k+1}{n-k} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k} \d x \Big) \\
  65. =& \frac{(n!)^2(n-k)}{(n-k)!(n+k)!(n+k+1)} \int_{-1}^{1} \frac{n+k+1}{n-k}
  66. (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k}\d x \\
  67. =& \frac{(n!)^2}{(n-k)!(n+k)!} \int_{-1}^{1} (1-x)^{n-k}(1+x)^{n+k} \d x \\
  68. \stackrel{\text{I.V.}}{=}&
  69. \int_{-1}^{1} (1-x)^{n}(1+x)^{n} \d x
  70. .\end{align*}
  71. \end{proof}
  72. \item Beh.: Es gilt $\forall n \in \N_0$:
  73. \[
  74. \int_{-1}^{1} P_n(x)P_n(x) \d x = \frac{2}{2n+1}
  75. .\]
  76. \begin{proof}
  77. Sei $n \in \N_0$ beliebig. Dann sind wegen $\text{deg } (x^2-1)^{n} = 2n$
  78. in der $2n$-ten Ableitung alle Terme bis auf den $x^{2n}$ Term null. Damit folgt
  79. \begin{align*}
  80. \frac{\mathrm{d}^{2n}}{\d x^{2n}} (x^2-1)^{n}
  81. = \frac{\mathrm{d}^{2n}}{\d x^{2n}} x^{2n} = (2n)! \qquad (**)
  82. .\end{align*}
  83. Dann folgt mit $(*)$ und $k = n$:
  84. \begin{align*}
  85. \int_{-1}^{1} P_n(x)P_n(x) \d x
  86. &= \frac{1}{2^{2n} (n!)^2} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}} (x^2-1)^{n}
  87. \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}} (x^2-1)^{n} \d x \\
  88. &\stackrel{(*)}{=}
  89. \frac{(-1)^{n}}{2^{2n}(n!)^2}
  90. \int_{-1}^{1} (x^2-1)^{n} \cdot
  91. \underbrace{\frac{\mathrm{d}^{2n}}{\d x^{2n}} (x^2-1)^{n}}_{= (2n)! \quad (**)} \d x \\
  92. &= \frac{(2n)!(-1)^{n}}{2^{2n}(n!)^2}
  93. \int_{-1}^{1} ((x-1)(x+1))^{n} \d x \\
  94. &= \frac{(2n)!(-1)^{n}}{2^{2n}(n!)^2}
  95. \int_{-1}^{1} ((-1)(1-x)(1+x))^{n} \d x \\
  96. &= \frac{(2n)!}{2^{2n}(n!)^2}
  97. \int_{-1}^{1} (1-x)^{n}(1+x)^{n} \d x \\
  98. &\stackrel{\text{(b), } k=n}{=} \quad
  99. \frac{1}{2^{2n}} \int_{-1}^{1} (1+x)^{2n} \d x \\
  100. &= \frac{1}{2^{2n}} \frac{1}{2n+1} (1+x)^{2n+1} \Big|_{-1}^{1}\\
  101. &= \frac{2^{2n+1}}{2^{2n}} \frac{1}{2n+1} \\
  102. &= \frac{2}{2n+1}
  103. .\end{align*}
  104. \end{proof}
  105. \end{enumerate}
  106. \end{aufgabe}
  107. \begin{aufgabe}
  108. Die Funktion $f\colon [0, 2\pi] \to \R$ sei definiert durch:
  109. \[
  110. f(x) = \min\left( x - \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2} - x \right)
  111. .\] Beh.: Für die Fourier Entwicklung $F_{\infty}^{f}$ gilt:
  112. \[
  113. F_{\infty}^{f} = - \sum_{k=1}^{\infty} \frac{4}{\pi(2k-1)^2} \cos((2k-1)x)
  114. .\]
  115. \begin{proof}
  116. Es gilt zunächst:
  117. \[
  118. f(x) = \begin{cases}
  119. x - \frac{\pi}{2} & 0 \le x \le \pi \\
  120. \frac{3\pi}{2} - x & \pi < x \le 2\pi
  121. \end{cases}
  122. .\]
  123. Für die Koeffizienten $a_k$ mit $k > 0$ folgt nach Definition:
  124. \begin{align*}
  125. a_k &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \cos(kx) \d x \\
  126. &= \frac{1}{\pi} \left[ \int_{0}^{\pi} \left( x - \frac{\pi}{2} \right) \cos(kx) \d x
  127. + \int_{\pi}^{2\pi} \left( \frac{3\pi}{2} - x) \cos(kx) \right) \d x \right] \\
  128. &= \frac{1}{\pi} \left[ \frac{1}{k} \sin(kx) \left( x - \frac{\pi}{2} \right)\Big|_{0}^{\pi}
  129. - \int_{0}^{\pi} \frac{1}{k} \sin(kx) \d x
  130. + \frac{1}{k} \sin(kx) \left( \frac{3\pi}{2} -x\right) \Big|_{\pi}^{2\pi}
  131. + \int_{\pi}^{2\pi} \frac{1}{k} \sin(kx) \d x \right] \\
  132. &= \frac{2}{\pi k^2} (\cos(k\pi) - 1)
  133. .\end{align*}
  134. Für $a_0$ gilt
  135. \begin{align*}
  136. a_0 &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \d x \\
  137. &= \frac{1}{\pi} \left[ \int_{0}^{\pi} \left( x - \frac{\pi}{2} \right) \d x
  138. + \int_{\pi}^{2\pi} \left( \frac{3\pi}{2} - x \right) \d x \right] \\
  139. &= 0
  140. .\end{align*}
  141. Für $b_k$ folgt nach Definition mit analoger Rechnung:
  142. \begin{align*}
  143. b_k = \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \sin(kx) \d x
  144. = 0
  145. .\end{align*}
  146. Damit folgt die Fourrier-Entwicklung von $f$ mit:
  147. \begin{align*}
  148. F_{\infty}^{f}(x)
  149. &= \sum_{k=1}^{\infty} \frac{2}{\pi k^2} (\underbrace{\cos(k\pi)}_{= (-1)^{k}} - 1)\cos(kx) \\
  150. &= \sum_{k=1}^{\infty} \frac{2}{\pi(2k-1)^2} \left[ \underbrace{((-1)^{2k-1} - 1)}_{=-2}
  151. \cos((2k-1)x)
  152. + \underbrace{((-1)^{2k} - 1)}_{= 0} \cos(2kx) \right] \\
  153. &= -\sum_{k=1}^{\infty} \frac{4}{\pi(2k-1)^2} \cos((2k-1)x)
  154. .\end{align*}
  155. \end{proof}
  156. \end{aufgabe}
  157. \begin{aufgabe}
  158. Beh.:
  159. \[
  160. \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}} = \frac{\pi^{4}}{96}
  161. .\]
  162. \begin{proof}
  163. Nach Vorlesung gilt $a_k = c_k + c_{-k}$ und $b_k = i (c_k - c_{-k})$. Mit
  164. $b_k = 0$ folgt $c_k = c_{-k}$ und mit Aufg. 2.2 damit:
  165. \[
  166. c_k = c_{-k} = \frac{a_k}{2} = \frac{1}{\pi k^2}((-1)^{k} - 1)
  167. .\] Damit folgt
  168. \begin{align*}
  169. 2 \pi \sum_{-\infty}^{\infty} |c_k|^2 = 2\pi
  170. \sum_{-\infty}^{\infty} \left| \frac{2}{\pi(2k-1)^2} \right|^2
  171. \qquad \stackrel{c_k = c_{-k}}{=} \qquad
  172. \frac{16}{\pi} \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}}
  173. .\end{align*}
  174. Außerdem gilt
  175. \begin{align*}
  176. \int_{0}^{2\pi} |f(x)|^2 \d x &= \int_{0}^{\pi} \left( x - \frac{\pi}{2} \right)^2 \d x
  177. + \int_{\pi}^{2\pi} \left( \frac{3\pi}{2} - x)^2 \right) \d x = \frac{\pi^{3}}{6}
  178. .\end{align*}
  179. Zusammen mit der Parsevalschen Gleichung (PG) folgt dann
  180. \begin{align*}
  181. &\frac{\pi^{3}}{6} \quad \stackrel{\text{(PG)}}{=} \quad \frac{16}{\pi} \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}}\\
  182. \implies &\frac{\pi^{4}}{96} \quad = \quad \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{(2k-1)^{4}}
  183. .\end{align*}
  184. \end{proof}
  185. \end{aufgabe}
  186. \begin{aufgabe}
  187. Beh.: Für $2\pi$-periodische Funktionen $f\colon \R \to \R$ gilt
  188. \begin{align*}
  189. \int_{0}^{2\pi} f(x)\sin(kx) \d x &= \int_{-\pi}^{\pi} f(x)\sin(kx) \d x \quad (\text{A}) \\
  190. \int_{0}^{2\pi} f(x)\cos(kx) \d x &= \int_{-\pi}^{\pi} f(x)\cos(kx) \d x \quad (\text{B})
  191. .\end{align*}
  192. \begin{proof}
  193. Sei $f\colon \R \to \R$ $2\pi$-periodisch, außerdem ist $\sin(x)$ $2\pi$ periodisch $(*)$.
  194. Dann gilt:
  195. \begin{align*}
  196. \int_{0}^{2\pi} f(x)\sin(kx) \d x
  197. &= \int_{0}^{\pi} f(x)\sin(kx) \d x + \int_{\pi}^{2\pi} f(x)\sin(kx) \d x \\
  198. &= \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x + \int_{-\pi}^{0} f(x + 2\pi) \sin(k(x + 2\pi)) \d x \\
  199. &\stackrel{(*)}{=} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x + \int_{-\pi}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  200. &= \int_{-\pi}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x
  201. .\end{align*}
  202. Für $\cos(kx)$ analog.
  203. \end{proof}
  204. Beh.: Für $2\pi$-periodische gerade $f_g$ bzw. ungerade $f_u$ Funktionen $f\colon \R \to \R$ gilt
  205. für ihre Fourier-Entwicklung:
  206. \[
  207. F_{\infty}^{f_g}(x) = \frac{a_0}{2} + \sum_{k=1}^{\infty} a_k \cos(kx) \quad \text{bzw.}
  208. \quad F_{\infty}^{f_u}(x) = \sum_{k=1}^{\infty} b_k \sin(kx)
  209. .\]
  210. \begin{proof}
  211. Sei $f_g \colon \R \to \R$ gerade $(*)$ und $2\pi$-periodisch. Dann bleibt zu zeigen:
  212. $b_k = 0$. Es gilt $\sin(-x) = -\sin(x)$, also ist $\sin(x)$ ungerade $(**)$. Damit folgt
  213. \begin{align*}
  214. b_k &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{2\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  215. &\stackrel{\text{(A)}}{=} \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  216. &= \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^{0} f(x) \sin(kx) \d x
  217. + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  218. &\stackrel{x \to -x}{=} \quad \frac{1}{\pi} \int_{\pi}^{0} - f(-x)\sin(-kx) \d x
  219. + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  220. &= \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(-x) \sin(-kx) \d x
  221. + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  222. &\stackrel{(*),(**)}{=} \quad - \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x
  223. + \frac{1}{\pi} \int_{0}^{\pi} f(x) \sin(kx) \d x \\
  224. &= 0
  225. .\end{align*}
  226. Sei $f_u \R \to \R$ ungerade und $2\pi$-periodisch. Dann bleibt zu zeigen
  227. $a_k = 0$. Es gilt $\cos(-x) = \cos(x)$, also ist $\cos(x)$ gerade. Dann folgt die Behauptung
  228. analog.
  229. \end{proof}
  230. \end{aufgabe}
  231. \begin{aufgabe}
  232. Beh.: $\forall n, m \in \N_0$, $n \ge m$, $0 \le k \le n$ gilt zudem nach Aufgabenstellung:
  233. \begin{align*}
  234. \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}}{\d x^{n}}(x^2-1)^{n}
  235. \frac{\mathrm{d}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m} \d x
  236. &= (-1)^{m+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}}
  237. (x^2-1)^{n} \frac{\mathrm{d}^{m+k}}{\d x^{m+k}}(x^2-1)^{m}\d x
  238. .\end{align*}
  239. Es gelte
  240. \[
  241. \frac{\mathrm{d}^{k}}{\d x^{k}}(x^2- 1)^{n} = (x^2-1)^{n-k} \cdot p_k(x) \quad (*)
  242. .\]
  243. \begin{proof}
  244. Seien $n, m \in \N_0$ beliebig. Beweis per Induktion nach $k$.
  245. Für $k = 0$ ist Beh. trivialerweise erfüllt.
  246. Sei nun $k \in \N_0$ mit $k < n$ beliebig mit gegebener Beh. Dann gilt für $k+1$:
  247. \begin{align*}
  248. &(-1)^{k+1} \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k-1}}{\d x^{n-k-1}}(x^2 - 1)^{n}
  249. \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2 -1)^{m} \d x \\
  250. &= (-1)^{k+1} \left[ \left( \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n}
  251. \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right) \Big|_{-1}^{1}
  252. - \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}}(x^2-1)^{n}
  253. \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k}}{\d x^{m+k}}(x^2-1)^{m} \d x \right] \\
  254. &\stackrel{\text{I.V.}}{=}
  255. (-1)^{k+1} \left( \frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n}
  256. \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right) \Big|_{-1}^{1}
  257. + \int_{-1}^{1} \frac{\mathrm{d}^{n}}{\d x^{n}} (x^2-1)^{n}
  258. \cdot \frac{\mathrm{d}^{m}}{\d x^{m}}(x^2-1)^{m}\d x
  259. .\end{align*}
  260. Bleibt zu zeigen:
  261. \[
  262. \left.\left[\frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n}
  263. \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right] \right\rvert_{-1}^{1} = 0
  264. .\]
  265. \begin{align*}
  266. \left.\left[\frac{\mathrm{d}^{n-k}}{\d x^{n-k}} (x^2 - 1)^{n}
  267. \cdot \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right] \right\rvert_{-1}^{1}
  268. \stackrel{(*)}{=}&
  269. \left.\left[(x^2 - 1)^{k} \cdot p_{n-k}(x) \cdot
  270. \frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m} \right] \right\rvert_{-1}^{1} \\
  271. =&\; (1 - 1)^{k} \cdot p_{n-k}(1) \cdot
  272. \left(\frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m}\right)(1) \\
  273. &- (1-1)^{k} \cdot p_{n-k}(-1) \cdot
  274. \left(\frac{\mathrm{d}^{m+k+1}}{\d x^{m+k+1}}(x^2-1)^{m}\right)(-1) \\
  275. =& \;0
  276. .\end{align*}
  277. Damit folgt die Induktionsbehauptung für $k+1$.
  278. \end{proof}
  279. \end{aufgabe}
  280. \end{document}