181 lines
7.9 KiB
TeX
181 lines
7.9 KiB
TeX
\documentclass[uebung]{../../../lecture}
|
|
|
|
\begin{document}
|
|
|
|
\punkte
|
|
|
|
\title{Analysis II: Übungsblatt 1}
|
|
\author{Leon Burgard, Christian Merten}
|
|
|
|
\begin{aufgabe}
|
|
Integralberechnung
|
|
\begin{enumerate}[(a)]
|
|
\item Integration von Monom
|
|
\[
|
|
\int_{0}^{1} \sqrt{x\sqrt{x\sqrt{x} } } \d x = \int_{0}^{1} \sqrt{\sqrt{\sqrt{x^{7}} } } \d x
|
|
= \int_{0}^{1} x^{\frac{7}{8}} \d x = \frac{8}{15} x^{\frac{15}{8}} \Big|_{0}^{1} = \frac{8}{15}
|
|
.\]
|
|
\item Produktintegration
|
|
\begin{align*}
|
|
\int_{0}^{1} e^{x}(1 - x + x^2) \d x
|
|
&= e^{x}(1 - x + x^2) \Big|_{0}^{1} - \int_{0}^{1} e^{x}(2x-1) \d x \\
|
|
&= e^{x}(1 - x + x^2) \Big|_{0}^{1} - \left( e^{x}(2x-1) - \int_{0}^{1} 2e^{x} \d x \right) \\
|
|
&= e^{x}(1 - x + x^2) \Big|_{0}^{1} - e^{x}(2x-1) \Big|_{0}^{1} + 2e^{x} \Big|_{0}^{1} \\
|
|
&= e^{x}(x^2 - 3x+4) \Big|_{0}^{1} \\
|
|
&= 2e - 4
|
|
.\end{align*}
|
|
\item Mit Substitution $t = x^2$ folgt
|
|
\begin{align*}
|
|
\int_{0}^{1} e^{x^2} x^{3} \d x
|
|
= \int_{0}^{1} e^{t} tx \frac{\d t}{2x}
|
|
= \frac{1}{2} \int_{0}^{1} e^{t}\cdot t \d t
|
|
= \frac{1}{2} \left( e^{t}\cdot t \Big|_{0}^{1} - \int_{0}^{1} e^{t} \d t\right)
|
|
= \frac{1}{2}
|
|
.\end{align*}
|
|
\item Mit $(\tan x)' = \frac{1}{\cos^2(x)}$ folgt
|
|
\begin{align*}
|
|
\int_{0}^{\frac{\pi}{4}} \frac{x}{\cos^2(x)} \d x
|
|
&= \tan(x) \cdot x \Big|_{0}^{\frac{\pi}{4}} - \int_{0}^{\frac{\pi}{4}} \tan x \d x
|
|
\intertext{Mit Substitution $t = \cos x$ folgt}
|
|
\int \tan x \d x
|
|
&= \int \frac{\sin x}{\cos x} \d x
|
|
= - \int \frac{\sin x}{t} \frac{\d x}{\sin x}
|
|
= - \int \frac{1}{t} \d t
|
|
= - \ln t
|
|
= - \ln(\cos x)
|
|
\intertext{Damit folgt}
|
|
\int_{0}^{\frac{\pi}{4}} \frac{x}{\cos^2(x)} \d x
|
|
&= \frac{\pi}{4} + \ln(\cos x) \Big|_{0}^{\frac{\pi}{4}}
|
|
= \frac{\pi}{4} + \ln\frac{\sqrt{2} }{2}
|
|
= \frac{1}{4} (\pi - \ln 4)
|
|
.\end{align*}
|
|
\end{enumerate}
|
|
\end{aufgabe}
|
|
|
|
\begin{aufgabe}
|
|
Weitere Eigenschaften von Integralen
|
|
\begin{enumerate}[(a)]
|
|
\item Sei $f\colon [a,b] \to \R$ stetig und $\varphi, \psi\colon [c,d] \to [a,b]$ differenziebar.
|
|
|
|
Beh.:
|
|
\[
|
|
\frac{d}{\d x} \int_{\varphi(x)}^{\psi(x)} f(t) \d t =
|
|
f(\psi(x)) \psi'(x) - f(\varphi(x)) \varphi'(x), \quad x \in [c, d]
|
|
.\]
|
|
\begin{proof}
|
|
$f$ stetig auf $[a,b]$, d.h. es ex. eine Stammfunktion $F$ von $f$ mit $F'(x) = f(x)$. Nach
|
|
dem HDI gilt dann
|
|
\[
|
|
\int_{\varphi(x)}^{\psi(x)} f(t) \d t = F(\psi(x)) - F(\varphi(x))
|
|
.\] Damit folgt mit Kettenregel
|
|
\begin{align*}
|
|
\frac{d}{\d x} \left( F(\psi(x)) - F(\varphi(x)) \right)
|
|
= \frac{d}{\d x} F(\psi(x)) - \frac{d}{\d x} F(\varphi(x))
|
|
= f(\psi(x)) \psi'(x) - f(\varphi(x)) \varphi'(x)
|
|
.\end{align*}
|
|
\end{proof}
|
|
\item Sei $f\colon [a,b] \to \R$ stetig differenzierbar mit $f(a) = 0$.
|
|
|
|
Beh.:
|
|
\[
|
|
\int_{a}^{b} |f(x)f'(x)| \d x \le \frac{b-a}{2} \int_{a}^{b} f'(x)^2 \d x
|
|
.\]
|
|
\begin{proof}
|
|
Definiere $G(x) := \int_{a}^{x} |f'(t)| \d t $. Es folgt $G(a) = f(a) = 0$. Dann gilt
|
|
$\forall x \in [a,b]$: $G(x) \ge 0$ und $G(x) \ge f(x)$.
|
|
Außerdem ist $G'(x) = |f'(x)|$.
|
|
Damit folgt:
|
|
\begin{align*}
|
|
\int_{a}^{b} |f(x)f'(x)| \d x \qquad
|
|
&\le \qquad \int_{a}^{b} G(x)G'(x) \d x \\
|
|
&= \qquad \frac{1}{2} \int_{a}^{b} (G^2(x))' \d x \\
|
|
&\stackrel{G(a) = 0}{=} \qquad \frac{1}{2} G(b)^2 \\
|
|
&\stackrel{G(a) = 0}{=} \qquad \frac{1}{2} \left| \int_{a}^{b} G'(x) \d x \right|^2 \\
|
|
&\stackrel{\text{CSU}}{\le} \qquad \frac{1}{2} \int_{a}^{b} 1 \d x \cdot \int_{a}^{b} G'(x)^2 \d x \\
|
|
&\stackrel{G'(x) = |f'(x)|}{=} \qquad \frac{b-a}{2} \cdot \int_{a}^{b} f'(x)^2 \d x
|
|
.\end{align*}
|
|
\end{proof}
|
|
\end{enumerate}
|
|
\end{aufgabe}
|
|
|
|
\begin{aufgabe}[Funktionenfolgen und Integration]
|
|
Für $n \in \N$ sei $f_n\colon [0, \infty) \to \R$ definiert durch
|
|
\[
|
|
f_n(x) := \frac{n^2 x}{(1+n^2x^2)^2}
|
|
.\] Beh.:
|
|
\[
|
|
\lim_{n \to \infty} \int_{0}^{1} f_n(x) \d x \neq \int_{0}^{1} \lim_{n \to \infty} f_n(x) \d x
|
|
.\]
|
|
\begin{proof}
|
|
Zunächst linke Seite mit Substitution $t = 1+n^2x^2$:
|
|
\[
|
|
\int_{0}^{1} \frac{n^2x}{(1+n^2x^2)^2} \d x
|
|
= \frac{1}{2} \int_{1}^{1+n^2} \frac{\d t}{t^2}
|
|
= - \frac{1}{2} \frac{1}{t} \Big|_{1}^{1+n^2}
|
|
= - \frac{1}{2 + 2n^2} + \frac{1}{2}
|
|
\xrightarrow{n \to \infty} \frac{1}{2}
|
|
.\] Zu zeigen: $f_n \xrightarrow[\text{punktweise}]{n \to \infty} f(x) := 0$. Sei $x \in \R$ beliebig.
|
|
\[
|
|
|f_n(x) - f(x)|
|
|
= \left| \frac{x}{\frac{1}{n^2} + 2x^2 + n^2x^{4}} \right| \xrightarrow{n \to \infty} 0
|
|
.\] Damit folgt
|
|
\[
|
|
\lim_{n \to \infty} \int_{0}^{1} f_n(x) \d x = \frac{1}{2} \neq 0 = \int_{0}^{1} 0 \d x
|
|
= \int_{0}^{1} \lim_{n \to \infty} f_n(x) \d x
|
|
.\]
|
|
\end{proof}
|
|
Da $f_n$ nicht gleichmäßig konvergent ist, ist Satz 1.3.1 nicht anwendbar.
|
|
\begin{proof}
|
|
Zu zeigen: $f_n$ nicht gleichmäßig konvergent.
|
|
|
|
Sei $\epsilon > 0$ und $n \in \N$ mit $n > \frac{\epsilon \cdot 16}{\sqrt{27} }$. Dann wähle
|
|
$x_0 = \frac{1}{\sqrt{3} n}$. Mit $f_n(x_0) = \frac{\sqrt{27} n}{16}$ folgt
|
|
\[
|
|
|f_n(x_0) - f(x_0)| = |f_n(x_0)|
|
|
= \left| \frac{\sqrt{27} n}{16} \right|
|
|
> \left| \frac{\sqrt{27} \epsilon 16}{16\sqrt{27}} \right|
|
|
= \epsilon
|
|
.\]
|
|
\end{proof}
|
|
\end{aufgabe}
|
|
|
|
\begin{aufgabe}[Uneigentliche Integrale und Funktionenfolgen]
|
|
Für $n \in \N$ sei $f_n \colon [0, \infty) \to \R$ definiert durch
|
|
\[
|
|
f_n(x) := \frac{1}{n} e^{-\frac{x}{n}}, \quad x \ge 0
|
|
.\] Beh.: $(f_n)_{n\in\N}$ konvergiert gleichmäßig, aber
|
|
\[
|
|
\lim_{n \to \infty} \int_{0}^{\infty} f_n(x) \d x \neq \int_{0}^{\infty} \lim_{n \to \infty} f_n(x) \d x
|
|
.\]
|
|
\begin{proof}
|
|
Zu zeigen: $f_n \xrightarrow[\text{gleichmäßig}]{n \to \infty} f(x) := 0$.
|
|
|
|
Sei $\epsilon > 0$ und $x \in [0, \infty)$ beliebig. Wähle $n_0 > \frac{1}{\epsilon}$. Wegen
|
|
$x \ge 0$ und $n \ge 1$, folgt $\frac{x}{n} \ge 0 \implies e^{-\frac{x}{n}} \le 1$.
|
|
Damit folgt direkt $\forall n \in \N$, $n \ge n_0$:
|
|
\[
|
|
\left| \frac{1}{n} e^{-\frac{x}{n}} - 0 \right| \le \frac{1}{n} \cdot 1 \le \frac{1}{n_0}
|
|
< \frac{1}{\frac{1}{\epsilon}} = \epsilon
|
|
.\] $\implies f_n \xrightarrow[\text{gleichmäßig}]{n \to \infty} f(x)$.
|
|
|
|
Damit folgt
|
|
\[
|
|
\int_{0}^{1} \frac{1}{n} e^{-\frac{x}{n}} \d x
|
|
= - e^{-\frac{x}{n}} \Big|_{0}^{\infty} = - \left( \lim_{x \to \infty} e^{-\frac{x}{n}} - 1 \right)
|
|
= 1 \neq 0 = \int_{0}^{\infty} f(x) \d x = \int_{0}^{\infty} \lim_{n \to \infty} f_n(x) \d x
|
|
.\]
|
|
\end{proof}
|
|
$[0, \infty)$ ist kein kompaktes Intervall, weshalb Satz 1.3.1 nicht anwendbar ist.
|
|
\end{aufgabe}
|
|
|
|
\begin{aufgabe}[Stammfunktionen]
|
|
Mit Produktintegration folgt sofort
|
|
\begin{align*}
|
|
&\int \cos(x) \sin(x) \d x = - \cos^2(x) - \int \cos(x) \sin(x) \d x \\
|
|
\implies & 2 \int \cos(x) \sin(x) \d x = - \cos^2(x) \\
|
|
\implies & \int \cos(x) \sin(x) \d x = - \frac{1}{2} \cos^2(x)
|
|
.\end{align*}
|
|
\end{aufgabe}
|
|
|
|
\end{document}
|